Қазақстандағы e-commerce үшін қаптама және гофротара нарығы 2026: өндіріс, импорт және маркетплейс сатушыларының шығындары

Қысқаша жауап

ҰСБ деректері бойынша, 2025 жылы Қазақстанда гофрокартоннан 123,6 мың т қорап өндірілді — 2024 жылмен салыстырғанда 1,7%-ға аз; 2026 жылғы қаңтар–тамызда — 85,0 мың т, бір жыл бұрынғыдан 8,6%-ға көп. 2025 жылы мұндай қораптардың импорты — 18,6 мың т (UN Comtrade), бұл көрінетін тұтынудың шамамен 14%-ы.

Duna.kz бағалауы: онлайн-тапсырыс сатушылары жөнелтілімдерді қаптауға жылына 9-дан 47 млрд ₸-ге дейін жұмсайды, базалық сценарий — шамамен 22 млрд ₸. Бағалаудың тірегі — 2025 жылы Kaspi Жеткізу арқылы жеткізілген 182 млн тапсырыс (Kaspi.kz 20-F есебі) және ашық прайстардағы қаптама бағалары. Сол бағалау бойынша салмақ жағынан e-commerce елдегі гофроқораптардың небәрі 6%-ын алады: гофротараға негізгі сұранысты маркетплейстер емес, тамақ өнеркәсібі мен көтерме сауда туғызады.

Материалдың алдыңғы нұсқасы «340 өндірушіні зерттеуге» және «280 сатушыға сауалнамаға» сүйенген. Мұндай сауалнамалардың бастапқы деректері жоқ, сондықтан нарық көлемі 64 млрд ₸, үстемеақылар, қаптама түрлері бойынша импорт үлестері және қабылдаудан бас тарту үлесі алынып тасталды. Қалған сандардың қалай жиналғаны «Әдістеме» бөлімінде.

Негізгі сандар

Көрсеткіш	Мәні	Кезең	Дерек түрі
Гофрокартон қораптар өндірісі	123,6 мың т	2025	Ресми (ҰСБ)
Сол, қаңтар–тамыз	85,0 мың т (+8,6%)	2026	Ресми (ҰСБ)
Гофрленген қағаз бен картон өндірісі	108,0 мың т (+6,0%)	2025	Ресми (ҰСБ)
Гофрокартон қораптар импорты (СЭҚ ТН 481910)	18,6 мың т; $17,8 млн	2025	Есептік (UN Comtrade)
Гофроқораптардың көрінетін тұтынудағы импорт үлесі	13,9%	2025	Duna.kz бағалауы
Пластик қаптар мен пакеттер импорты (392321 + 392329)	24,8 мың т; $48,5 млн	2025	Есептік (UN Comtrade)
Kaspi Жеткізу жеткізген тапсырыстар	182 млн	2025	Есептік (Kaspi.kz 20-F)
Сатушылардың жөнелтілімдерді қаптауға шығыны	9–47 млрд ₸, база ≈22 млрд ₸	2025	Duna.kz бағалауы

Негізгі қорытындылар

1. 2025 жылы гофротара өндірісі өспеді. ҰСБ-ның жылдық деректері бойынша гофрокартон қораптар шығарылымы — 123 592 т, 2024 жылы 125 760 т болған (−1,7%). Өсім 2026 жылы қайта басталды: қаңтар–тамызда +8,6%.
2. Гофроқораптар негізінен қазақстандық. 2025 жылы импорт — 18,6 мың т, экспорт — 8,2 мың т; импорт көрінетін тұтынудың шамамен 14%-ын құрайды (Duna.kz бағалауы). «Отандық өндіріс сұраныстың 60%-ын жабады» деген бұрынғы тезис деректермен расталмайды.
3. Қорап импорты бір жылда үштен бірге, Қытайдан — тоғыз есе қысқарды. UN Comtrade бойынша 2024 жылы 27,99 мың т, 2025 жылы 18,57 мың т; Қытайдан жеткізу 9,59-дан 1,02 мың т-ға дейін төмендеді, негізгі жеткізуші Ресей болып қалды (16,3 мың т).
4. Пластик пакеттер негізінен Қытай мен Ресейден әкелінеді. 2025 жылы қаптар мен пакеттер импортының құны бойынша 46%-ы және салмағы бойынша 59%-ы Қытайға, құны бойынша 34%-ы Ресейге тиесілі. «Курьер-пакеттердің 95%-ы Қытайдан Қорғас арқылы келеді» деген тұжырым расталмайды: кеден статистикасы курьер-пакеттерді бөлек көрсетпейді және өткізу пункттері бойынша ашық деректер жоқ.
5. Тапсырыстарды қаптаудың ең ауқымды арнасы — Kaspi Жеткізу. 2025 жылы ол 182 млн тапсырыс жеткізді, 2024 жылы 99 млн болған; әр тапсырысты сатушы өзі қаптайды, Kaspi.kz сатушыларға қаптама бермейді.
6. Маркетплейс талаптары картон маркасына емес, өлшем мен қорғауға қатысты. Kaspi.kz-те — қаптаманың ең аз өлшемдері, ірі габаритті тауарларға бес қабатты гофрокартон және жеке стикер-пломба. Kaspi.kz мен Wildberries ережелерінде Т-23/Т-24 маркаларына талап жоқ.
7. Duna.kz бағалауы: e-commerce гофротара нарығының шағын бөлігі. Базалық сценарийде онлайн-тапсырыстарды қаптауға шамамен 8,3 мың т гофроқорап, яғни көрінетін тұтынудың 6%-ы, және шамамен 1,2 мың т полиэтилен пакет, яғни тұтынудың 3%-ы, қажет.
8. Қаптама бағасы партияға қатты тәуелді. gofro-k.kz өндірушісінің 01.05.2026 прайсында ірі көтерме бөлшек саудадан 2–2,2 есе арзан: 267×194×104 мм қорап бөлшек саудада 250 ₸, 100 данадан бастап 115 ₸.

Гофротара мен полимер қаптама өндірісі: ҰСБ деректері

Өнім, т	2024	2025	2025 / 2024	2026 қаң–там	2025 қаң–тамға
Гофрленген қағаздан немесе картоннан жасалған қораптар, жәшіктер мен сөмкелер	125 760	123 592	−1,7%	84 981	+8,6%
Орамдағы немесе парақтағы гофрленген қағаз бен картон	101 885	108 000	+6,0%	69 747	−3,2%
Полиэтилен қаптар мен сөмкелер	25 232	23 634	−6,3%	14 211	+4,0%
Пластмасса плиталар, парақтар, үлбір	39 578	61 598	+55,6%	35 635	+15,4%

«Қағаз және қағаз өнімдерін өндіру» саласы 2025 жылы 170,5 млрд ₸ өнім шығарды, 2024 жылы 146,5 млрд ₸ болған; физикалық көлем индексі — 112,1%. Бұл сомаға дәретхана қағазы мен майлықтар да кіреді, сондықтан оны «қаптама нарығы» ретінде пайдалануға болмайды.

ҰСБ деректеріндегі алшақтық. 2025 жылғы қаңтар–желтоқсандағы жедел жарияланым 135 983 т қорап (+8,1%) көрсеткен, ал 03.07.2026 шыққан қорытынды жылдық жарияланым — 123 592 т (−1,7%). Айырма — 10%. Duna.kz қорытынды жылдық деректерді пайдаланады: олар есеп берген кәсіпорындардың толық шеңбері бойынша нақтыланған. Пластмасса үлбір — кең тауар позициясы: оған тек қаптама үлбірлері кірмейді.

Импорт: Қазақстан қанша гофроқорап пен пакет әкеледі

Көрсеткіш	2024	2025
Гофрокартон қораптар импорты (481910), т	27 987	18 570
— Ресейден, т	17 296	16 329
— Қытайдан, т	9 589	1 021
Импорт, млн $	34,17	17,81
Гофрокартон қораптар экспорты, т	3 572	8 171
Көрінетін тұтыну (өндіріс + импорт − экспорт), т	150 175	133 991
Көрінетін тұтынудағы импорт үлесі	18,6%	13,9%

Импорт пен экспорт — UN Comtrade деректері (Қазақстанның есептілігі), өндіріс — ҰСБ; көрінетін тұтыну мен импорт үлесі — Duna.kz есебі. 2024 жылы импорттағы қытайлық қораптың бір тоннасы шамамен $2 035, ресейлігі — шамамен $750 тұрған: Қытайдан негізінен қымбатырақ, шамасы баспалы және сыйлық тарасы әкелінген. 2025 жылы бұл ағын іс жүзінде жойылды.

Пластик қаптар мен пакеттер (392321 — этилен полимерлерінен, 392329 — басқа пластмассалардан): 2025 жылғы импорт — 24,8 мың т, $48,5 млн. Тек полиэтилен қаптар (392321) бойынша импорт — 16,7 мың т, ел ішіндегі шығарылым 23,6 мың т, экспорт 0,6 мың т. Көрінетін тұтынудағы импорт үлесі — шамамен 42% (Duna.kz бағалауы). Курьер-пакеттер бұл позицияларға майка-пакеттермен, қоқыс және өнеркәсіптік қаптармен бірге кіреді және бөлек есептелмейді.

Гофрокартонға арналған шикізат. 2025 жылы Қазақстан 20,4 мың т крафт-лайнер мен крафт-қағаз (4804 тобы, $18,9 млн; құны бойынша 77,5%-ы Ресейден) және 4805 тобындағы басқа боялмаған қағаз бен картонды $23,8 млн-ға (80,9%-ы Ресейден) әкелді, ал 4805 тобындағы қағаздың 33,6 мың т-сын экспорттады. ҰСБ тест-лайнер мен флютингтің ішкі шығарылымын бөлек жарияламайды, сондықтан гофрокартон шикізатындағы импорт үлесін есептеу мүмкін емес. «Шикізаттың 65–70%-ы импортталады» деген бұрынғы бағалаулар алынып тасталды.

Duna.kz бағалауы: сатушылар тапсырыстарды қаптауға қанша жұмсайды

«E-commerce қаптама нарығы» деген ресми көрсеткіш жоқ. Duna.kz оны сатушы өзі қаптайтын жөнелтілімдер санын бір жөнелтілімді қаптау құнына көбейту арқылы бағалайды.

Параметр	Консервативті	Базалық	Жоғары
Жылына жөнелтілімдер, млн	182	230	314
Бір жөнелтілімнің қаптамасы, ₸	50	96	150
Қаптамаға шығын, жылына млрд ₸	9,1	22,1	47,1

Жөнелтілімдер. Төменгі шек — 2025 жылғы Kaspi Жеткізудің 182 млн тапсырысы (Kaspi.kz, 20-F): оларды сатушы қаптайды. Жоғарғы шек — ҰСБ деректерінен есептелген 313,8 млн тауарлық онлайн-тапсырыс (Duna.kz №60 зерттеуі). База — 230 млн: Kaspi Жеткізу және Wildberries, Ozon, жеке сайттар мен курьерлік қызметтер арқылы жөнелтілімдердің 25%-ы туралы жорамал.

Қаптама құны. Базалық сценарий: жөнелтілімдердің 60%-ы курьер-пакетте, әрқайсысы 40 ₸ (ашық прайстардағы 30–48 ₸ пакет, оған қоса стикер-пломба мен жүкқұжат), 40%-ы қорапта, әрқайсысы 180 ₸ (130–250 ₸ қорап, оған қоса скотч пен толтырғыш). 0,6 × 40 + 0,4 × 180 = 96 ₸. Консервативті сценарий — ұсақ көтерме және пакеттердің басымдығы, жоғары сценарий — бөлшек бағалар және қорап үлесінің көбеюі.

Сезімталдық. Нәтиже ең алдымен қаптама құнына тәуелді: 230 млн жөнелтілім және 50 ₸ бағада — 11,5 млрд ₸, 150 ₸-де — 34,5 млрд ₸. Жөнелтілімдер саны нәтижені әлсіздеу өзгертеді. Бұрынғы 64 млрд ₸ деген сан тіпті жоғары сценарийдің жоғарғы шегінен асып кетеді.

Сенімділік деңгейі — төмен: қорап үлесі, орташа баға және Kaspi.kz-тен тыс жөнелтілімдер саны өлшенбеген.

E-commerce гофротараның қандай үлесін алады

Бағалауды салмақ бойынша тексеру (Duna.kz есебі, базалық сценарий):

• Қораптар: 230 млн × 40% × 90 г = 8,3 мың т. Бұл 2025 жылғы гофроқораптардың көрінетін тұтынуының (134,0 мың т) шамамен 6%-ы. 90 г — сатушы карточкасы бойынша 265×165×50 мм үш қабатты қораптың салмағы.
• Пакеттер: 230 млн × 60% × 8,6 г = 1,2 мың т, полиэтилен қаптар мен пакеттердің көрінетін тұтынуының (39,7 мың т) шамамен 3%-ы. 8,6 г — қалыңдығы 60 мкм, 240×320 мм курьер-пакеттің есептік салмағы.

Қорытынды: онлайн-сауда жекелеген қаптама жеткізушілері үшін байқалады, бірақ гофротара нарығын айқындамайды. Бағалау екі есе төмен болса да, e-commerce үлесі гофроқораптардың 12–13%-ынан аспайды. Сондықтан бүкіл сала деңгейінде «маркетплейстердің жарылыс сұранысы» туралы тезис деректермен расталмайды: Kaspi Жеткізу тапсырыстар санын екі есеге жуық арттырса да, 2025 жылы қорап шығарылымы төмендеді.

Маркетплейстердің қаптамаға қоятын талаптары

Kaspi.kz («Kaspi Жеткізу үшін тауарды қалай қаптау керек» нұсқаулығы):

• қаптаманы сатушы өзі сатып алады: Kaspi.kz оны бермейді;
• курьер-пакет — 1 кг-ға дейінгі ұсақ тауарларға; ұсақ тауарлар қаптамасының ең аз өлшемі — курьер-пакет 15×12 см, қорап 14×20 см, одан кішісі қабылданбайды;
• ірі габаритті тауар (бір жағы 70 см-ден асатын немесе салмағы 20 кг-нан асатын) — бес қабатты гофрокартон қорапта; тығыз картон — қалыңдығы 1 мм-ден, тығыз полиэтилен қап — 120 мкм-ден;
• бірегей нөмірі бар жеке стикер-пломба қажет, скотч оны алмастырмайды; стрейч-үлбір — тек мөлдір;
• жүкқұжат — А7 форматынан кем емес; қаптау процесін күні мен уақыты көрсетілген бейнеге түсіру ұсынылады;
• тауар ережеге сай қапталмаса, Kaspi.kz зақым туралы шағымды қабылдамауы мүмкін.

Wildberries (FBW жеткізілімдеріне арналған қаптау нұсқаулығы, 02.07.2026 жаңартылған): үлбір — 25 мкм-ден, сырт киім мен сұйықтықтар үшін — 50 мкм-ден; қорап — 25 кг-ға дейін, бір жағы 80 см-ден аспауы, жақтарының қосындысы 160 см-ден аспауы керек; бір-біріне желімделген қораптар қабылданбайды.

Бұл материал үшін Ozon ережелерін тексеру мүмкін болмады. Kaspi.kz мен Wildberries ережелерінде Т-23/Т-24 картон маркаларына және курьер-пакеттің «50–60 мкм» қалыңдығына талап жоқ, сондықтан олар материалдың алдыңғы нұсқасынан алынып тасталды.

Қаптама бағалары: ашық прайстар кесіндісі

Позиция	Бағасы, ₸/дана	Шарт	Дереккөз
Курьер-пакет 240×320 мм, 60 мкм	30 (жеңілдіксіз 48)	100 данадан	packstore.kz, 2026 жылғы қыркүйек
Курьер-пакет 240×320 мм, 50 мкм, қалтасы бар	35	100 данадан	murash.kz, 2026 жылғы қыркүйек
Пошта қорабы 200×140×70 мм	130	200 дана партия	gofro-k.kz, 01.05.2026 прайсы
Қорап 267×194×104 мм, Т-22	250 / 170 / 115	бөлшек / 40–100 дана / 100 данадан	gofro-k.kz, 01.05.2026 прайсы
«Озон» қорабы 300×300×200 мм, бес қабатты	500 / 400 / 250	бөлшек / орта көтерме / ірі көтерме	gofro-k.kz, 01.05.2026 прайсы
Қорап 600×400×300 мм, Т-22	960 / 600 / 480	бөлшек / орта көтерме / ірі көтерме	gofro-k.kz, 01.05.2026 прайсы
Өздігінен құрастырылатын қорап 265×165×50 мм	210	10 данадан	packstore.kz, 2026 жылғы қыркүйек
Гофроқорап 11,5×11,5×11,2 см / 20×15×20 см	100 / 160	10 дана қаптама	webpack.kz, 2026 жылғы қыркүйек

Бұл — тексеру күнгі жекелеген сатушылардың бағалары, нарық бойынша орташа емес. Бір өндірушіде бөлшек пен ірі көтерме арасындағы айырма — 2–2,2 есе. Сол прайста ақ кондитер науасы сондай өлшемдегі қоңыр науадан шамамен 14%-ға қымбат (160 және 140 ₸, 125 және 110 ₸). «Ақ қабатты қораптар қоңырлардан 35–45%-ға қымбат» деген бұрынғы тезисті бұл прайс растамайды.

Реттеу: өндірушілердің кеңейтілген міндеттемелері

Қаптама — қағаз, картон, полимер, шыны және металл — ҚР Экологиялық кодексінің 386-бабы бойынша өндірушілер мен импорттаушылардың кеңейтілген міндеттемелері (ӨКМ) жүйесіне кіреді. ӨКМ операторының деректері бойынша ол қаптамаға 2017 жылғы 23 қаңтардан бастап қолданылады. ӨКМ-ді іске асыру қағидаларына (Үкіметтің 25.10.2021 № 763 қаулысы) сәйкес қаптама бойынша міндеттемелерді оның өндірушілері мен импорттаушылары орындайды. Қазақстандық өндірушіден қорап сатып алатын сатушы олар үшін кәдеге жарату төлемін өзі төлемейді.

Кәдеге жарату төлемін есептеу әдістемесі (№ 448 бұйрық) бойынша төлем қаптама массасының тоннамен көрсетілген мөлшері × АЕК × коэффициентке тең. Қағаз бен картон коэффициенті — 1,76, полимерлер үшін — 1,40. 2026 жылғы АЕК 4 325 ₸ болғанда бұл картонның бір тоннасына шамамен 7 600 ₸, яғни салмағы 90 г қорапқа 1 ₸-ден аз (Duna.kz есебі). Экологиялық кодексте полиэтилен пакеттерге тікелей тыйым жоқ.

Бұл бизнес үшін нені білдіреді

• Төмен чек кезінде маркетплейстегі сатушы үшін қаптама — байқалатын шығын бабы. Маркетплейстің орташа чегі 11 123 ₸ болғанда (ҰСБ, 2025; Duna.kz №60 зерттеуі) 96 ₸ қаптама — тапсырыс түсімінің 0,9%-ы, қораптағы 180 ₸ — 1,6%-ы. Салыстыру үшін, Kaspi.kz комиссиясы — ҚҚС-пен шамамен 12,5% (№104).
• Үнемдеу — партия көлемінде. Бөлшек сатып алудан өндірушіден ірі көтерме сатып алуға көшу қорап бағасын екі есе төмендетеді.
• Қаптама жеткізушісі үшін e-commerce — өсіп келе жатқан тауашa, бірақ бүкіл нарық емес. Kaspi Жеткізу тапсырыстары бір жылда 84%-ға өсті, ал елдегі қорап шығарылымы өспеді. Сатушылар сұранысын бүкіл саланың драйвері емес, ұсақ партиялы жеке сегмент ретінде есептеген жөн.
• Алаң ережелері «нарық стандарттарынан» маңыздырақ. Kaspi.kz-те дұрыс емес қаптама — зақым туралы шағымды қабылдамауға негіз. Қаптаманы ауыстырар алдында нұсқаулықты әр жолы тексерген жөн.

Әдістеме

Өндіріс. ҚР ҰСБ, «Қазақстан Республикасы өнеркәсібі жұмысының негізгі көрсеткіштері (2025 ж.)», 3-кесте «Заттай мәнде өндірілген өнім», 03.07.2026 жарияланған; 2026 жылғы қаңтар–тамыз — 16.09.2026 жедел жарияланымы; салыстыру үшін — 2025 жылғы қаңтар–желтоқсан бойынша жедел жарияланым.

Сыртқы сауда. UN Comtrade, Қазақстанның есептілігі (коды 398), 2024 және 2025 жылдар. СЭҚ ТН кодтары: 481910 — гофрокартон қораптар; 392321 және 392329 — этилен полимерлерінен және басқа пластмассалардан жасалған қаптар мен пакеттер; 4804 — крафт-қағаз бен крафт-картон; 4805 — басқа боялмаған қағаз бен картон. 2024 жылғы деректер WITS (Дүниежүзілік банк) деректерімен салыстырылды.

Көрінетін тұтыну = өндіріс (ҰСБ) + импорт − экспорт (UN Comtrade). 2025: 123 592 + 18 570 − 8 171 = 133 991 т; импорт үлесі = 18 570 / 133 991 = 13,9%. 2024: 125 760 + 27 987 − 3 572 = 150 175 т; 18,6%. Полиэтилен қаптар, 2025: 23 634 + 16 723 − 649 = 39 708 т; импорт үлесі — 42,1%.

Қаптамаға шығын = жөнелтілімдер × бір жөнелтілімді қаптау құны. Жөнелтілімдер: 182 млн (Kaspi.kz 20-F), 230 млн (Duna.kz жорамалы: Kaspi Жеткізуден тыс +25%), 313,8 млн (ҰСБ, №60 арқылы). Құны: базада 0,6 × 40 + 0,4 × 180 = 96 ₸; 50 және 150 ₸ — ашық прайстар бойынша шектер.

Салмақ бойынша тексеру: жөнелтілімдер × қорап үлесі (40%) × 90 г және жөнелтілімдер × пакет үлесі (60%) × 8,6 г. Пакет салмағы: 2 × 0,24 × 0,32 м² × 60 мкм × 0,93 г/см³ ≈ 8,6 г.

Бағалар — Қазақстандағы сатушылардың ашық прайстары мен тауар карточкалары, 24.09.2026 тексерілген; gofro-k.kz прайсы — 01.05.2026 редакциясы. Сомалар номиналды, теңгемен; gofro-k.kz-тің жекелеген позицияларынан басқа, бағаға ҚҚС кіретін-кірмейтінін сатушылар карточкаларда көрсетпейді.

Байланысты зерттеулер: №51, №54, №60, №104, №111.