Қазақстандықтар онлайн қанша тапсырыс жасайды: Duna.kz есебі

Қысқаша жауап

Тапсырыстар саны ресми түрде жарияланбайды, алайда оны дәл есептеп шығаруға болады: арна көлемін оның орташа чегіне бөлу арқылы. ҰСБ бұл қос шаманы да жариялайды.

Арна	Көлемі, млрд ₸	Орташа чек, ₸	Тапсырыстар, млн
Маркетплейстердегі тауарлар	3 237,5	11 123	291,1
Жеке сайттардағы тауарлар	531,3	23 363	22,7
Маркетплейстердегі қызметтер	2 025,5	4 840	418,5
Жеке сайттардағы қызметтер	451,8	13 876	32,6
Барлығы	6 246,1	—	764,9

Тауарлық тапсырыстар — жылына 313,8 млн. Бұл Қазақстанның әрбір тұрғынына, соның ішінде сәбилерді қосқанда 15,2 тапсырыстан, немесе айына шамамен 1,27 тапсырыстан келеді.

Қызметтерді ескергенде — жан басына жылына 37,1 операция, бірақ олардың көп бөлігі такси сапарлары мен көлік билеттері.

Неліктен тауарлық тапсырыстар — дұрыс шама

765 млн операцияның 418 миллионы маркетплейстер арқылы көрсетілетін қызметтерге тиесілі, ал бұл 73,4%-ға жолаушылар тасымалы мен көлік билеттерінен тұрады (Duna.kz №56 «Какие товары чаще всего покупают онлайн в Казахстане» зерттеуі).

Қосымша арқылы төленген такси сапары ресми тұрғыдан электрондық коммерция болып саналады. Бірақ тауар сатушы үшін бұл цифр пайдасыз: ол сатып алулардың емес, сапарлардың жиілігін сипаттайды.

Мәнді шама — жылына 313,8 млн тауарлық тапсырыс, немесе жан басына 15,2 тапсырыс. Салыстыру үшін: бұл орташа статистикалық тұрғынға шаққанда, онлайн мүлде сатып алмайтындарды қосқанның өзінде, шамамен 24 күнде бір тапсырысты құрайды.

Тәуелсіз бағалаумен алшақтық

Төлем транзакциялары бойынша есептейтін PwC 2025 жылдың бірінші жартыжылдығында 90,1 млн транзакцияны көрсетеді, бұл жылына шамамен 180 млн деген сөз. Duna.kz-тің тауарлар бойынша есебі 313,8 млн тапсырысты береді — арасында 1,7 еселік айырмашылық бар (тек маркетплейстер бойынша, 291,1 млн тапсырыс, 1,6 есе).

Бұл алшақтық жүйелі әрі түсінікті:

Әртүрлі периметр. PwC төлем транзакцияларын есептейді; бір тапсырыстағы бірнеше тауар — бір ғана транзакция, бірақ ҰСБ-да бұл бірнеше есептілік позициясы болуы мүмкін.

Әртүрлі орташа чек. PwC-де маркетплейстердегі чек 18 400 теңге, ҰСБ-да — 11 123 теңге. Чектердің қатынасы (1,65) маркетплейстердегі тапсырыстар санының PwC транзакцияларына қатынасымен (1,6) дерлік дәл келеді — бұл екі дереккөз бірдей көлемді операциялардың әртүрлі санына бөліп отырғанын көрсетеді.

Қос есеп те ішкі қайшылықсыз. Көлем × чек екі жағдайда да жақын айналымды береді. Тек сатып алу бірлігінің анықтамасы әртүрлі.

Duna.kz ҰСБ есебін негізгі ретінде келтіреді және шегін көрсетеді: тауарлық тапсырыстардың нақты саны жылына 180 бен 314 млн арасында жатыр.

Нарық чекпен емес, тапсырыстармен өсуде

Тауарлық электрондық сауда көлемі 2025 жылы 19,4%-ға өсті, ал орташа чек 36,7%-ға төмендеді (Duna.kz №55 «Средний чек онлайн-покупки в Казахстане» зерттеуі). Арифметикалық тұрғыдан бұл тапсырыстар санының бір жылда екі есеге жуық артқанын білдіреді.

PwC де бұл бағытты тәуелсіз түрде растайды: орташа чек 6%-ға төмендеген кезде транзакциялар саны жылына +27% болды.

Бұл — Қазақстанның 2025 жылғы электрондық коммерция нарығы туралы басты факт: ол сатып алу жиілігі есебінен өсуде. Тұтыну моделі сирек кездесетін қымбат тапсырыстардан жиі жасалатын арзан тапсырыстарға ауысты.

Бұл бизнес үшін нені білдіреді

Логистикалық жүктеме түсімнен жылдам өсуде. Сол айналым кезінде екі есе көп тапсырыс орындау екі есе көп қаптаманы, жеткізуді және қолдау қызметіне өтінішті білдіреді. Операциялар экономикасы чектің экономикасынан маңыздырақ бола түсті.

Тапсырысты өңдеу құны аса маңызды мәнге ие болды. 11 123 теңгелік орташа чекте әрбір 500 теңгелік операциялық шығын — түсімнің 4,5%-ын құрайды.

Клиентті ұстап қалу тартудан маңыздырақ. Жиілік есебінен өсетін нарық бір реттік емес, қайталама сатып алуларды марапаттайды.

Әдістеме

Тапсырыстар саны = арна көлемі / арнаның орташа чегі. Екі шаманы да ҚР ҰСБ 2026 жылғы 25 мамырдағы 2025 жылға арналған «Қазақстан Республикасындағы электрондық коммерция туралы» есебінде жариялады; орташа чек бастапқы дереккөзде есептік көрсеткіш ретінде белгіленген.

2026 жылғы 1 шілдедегі халық саны — Duna.kz №5 «Покупательная способность населения Казахстана» зерттеуі. 2026 жылғы 1 шілдедегі 20 590 589 адам: №5 зерттеудің бұрынғы нұсқасында келтірілген ҚР ҰСБ деректері; жаңартылған №5 зерттеу 2025 жылғы орташа жылдық халық санын пайдаланады.

PwC бағалауы өзге әдістеме бойынша тәуелсіз өлшеу ретінде салыстыру үшін келтірілді.