№119 зерттеу · Электронная коммерция
Қазақстандағы «соңғы миль» экспресс-жеткізуі 2026: Kaspi, Wolt, Glovo және Яндекс Еда — көлемдер, комиссиялар және курьерлердің табысы
Маркетплейстер арқылы тағам жеткізу — 76,3 млрд ₸ (ҰСБ, 2025), Kaspi 182 млн тапсырыс жеткізді, агрегаторлар комиссиясы — 20–30%. Duna.kz бағалауы: жеке курьер күніне 14–28 тапсырыста өзін ақтайды.
- Авторы
- Duna.kz командасы
- Жаңартылды
- Деректер кезеңі
- 2024 год — I квартал 2026 года
Қысқаша жауап
Қазақстандағы «соңғы миль» — екі түрлі нарық: агрегаторлар арқылы дайын тағам мен азық-түлік жеткізу және маркетплейс тапсырыстарын жеткізу. ҰСБ деректері бойынша, 2025 жылы маркетплейстер арқылы тапсырыспен тағам жеткізу қызметтері 76,3 млрд ₸ болды. Kaspi.kz жылдық есебіне (Form 20-F) сәйкес, 2025 жылы 182 млн тапсырыс жеткізді — бір жыл бұрынғыдан 84%-ға көп; жеткізулердің 58%-ы 10 441 постаматтан тұратын желіге тиесілі.
Экспресс-жеткізу нарығының жалпы көлемі, тәуліктік тапсырыстар саны және операторлардың үлестері жария түрде ашылмайды, сондықтан Duna.kz оларды атамайды. Оның орнына зерттеу тексерілетін сандарды біріктіреді: ресми көлем, агрегаторлардың салықтары, жарияланған комиссиялар, курьерлердің жалақысы — және мекемеге жеке курьер қай көлемде тиімді екенін есептейді (Duna.kz бағалауы: бір курьерге күніне 14–28 тапсырыс).
Негізгі көрсеткіштер
| Көрсеткіш | Мәні | Дереккөз, кезең |
|---|---|---|
| Маркетплейстер арқылы дайын тағам жеткізу | 76,3 млрд ₸ | ҚР ҰСБ, 2025 |
| Электрондық сауда (тауарлар) | 3 768,8 млрд ₸, бөлшек сауданың 14,3%-ы | ҚР ҰСБ, 2025 |
| Kaspi Доставка жеткізген тапсырыстар | 182 млн (+84%) | Kaspi.kz, Form 20-F, 2025 |
| Kaspi постаматтары / оларға жеткізу үлесі | 10 441 / ~58% | Kaspi.kz, Form 20-F, 2025 |
| Бюджетке салықтар: Wolt / Glovo / Яндекс Еда | тиісінше 3 / 2 / 1,4 млрд ₸-ден астам | ҚР ҚМ МКК, DKNews арқылы, 2025 |
| Агрегаторлардың тапсырыстан комиссиясы | 20–30% | Finratings.kz, 2026 |
| Пошта және курьерлік қызметтегі орташа жалақы | 291,9 мың ₸ (Алматы — 424,7 мың) | ҰСБ, Kapital.kz арқылы, 2026 ж. I тоқсан |
| Жеке курьердің өзін ақтауы | күніне 14–28 тапсырыс | Duna.kz бағалауы, сценарийлер |
Ресми түрде не өлшенген
ҰСБ деректері бойынша, 2025 жылы тауарлардың электрондық саудасының көлемі — 3 768,8 млрд ₸, немесе бөлшек сауданың 14,3%-ы; маркетплейстер арқылы 2 025,5 млрд ₸-лік қызмет көрсетілді. Осы қызметтердің ішінде тапсырыспен тағам жеткізу — 76,3 млрд ₸, жүк тасымалдау — 65,5 млрд ₸ (жүк тасымалдаудың тағы 18,1 млрд ₸-сі — меншікті интернет-ресурстар арқылы).
Duna.kz бағалауы: тағам жеткізу маркетплейстер арқылы сатылған барлық қызметтердің 3,8%-ы (76,3 ÷ 2 025,5). ҰСБ-ге сілтеме жасаған EnergyProm деректері бойынша, бұл көрсеткіш бір жылда 35,8%-ға өсті, яғни 2024 жылы шамамен 56,2 млрд ₸ болған (76,3 ÷ 1,358).
Деректер алшақтығы. EnergyProm интернет арқылы тапсырыс берілген тағам жеткізудің бүкіл көлемін 169,5 млрд ₸ деп бағалап, мекемелердің меншікті сайттары арқылы 93,2 млрд ₸ қосады. ҰСБ жарияланымында меншікті интернет-ресурстар қимасындағы 93,2 млрд ₸ сомасы «жолаушылар тасымалдау қызметтері» деп белгіленген, сондықтан Duna.kz расталған 76,3 млрд ₸-ге сүйенеді және 169,5 млрд ₸-ні база ретінде пайдаланбайды.
Тапсырысты алу тәсілін ҰСБ тек меншікті интернет-ресурстар бойынша жариялайды: 46,1% — пошта немесе курьер арқылы жеткізу, 34,7% — өзі алып кету, 19,2% — электрондық жүктеу. Тауарларды жеткізу нарығының толық есебі — №59 зерттеуінде.
Kaspi: тапсырыстарды жеткізудің ең ірі желісі
Kaspi.kz жылдық есебі (2025 жылғы Form 20-F) бойынша, Kaspi Доставка 2024 жылғы 99 млн-ға қарсы 182 млн тапсырыс жеткізді (+84%). Тапсырыстардың 49%-ы 2 күннен жылдам, 84%-ы сатып алушы үшін тегін жеткізілді. Жеткізулердің шамамен 58%-ы 10 441 постаматтан тұратын желіге тиесілі. Платформа тапсырыстарды үшінші тарап курьерлеріне береді және бағыттарды өзі құрады.
Салыстыру үшін: 2024 жылдың соңында Kaspi-дің 8 032 постаматы болды, электрондық коммерция жеткізулерінің 50%-дан астамы солар арқылы өтті (2024 жылғы 4-тоқсан есебі). Материалдың алдыңғы нұсқасында айтылған «6 500+ постамат және сатып алулардың 44%-ы» компания есептілігіне сәйкес келмейді.
Duna.kz бағалауы: 182 млн ÷ 365 ≈ тәулігіне Kaspi-дің 0,5 млн жеткізуі; 58% × 182 млн ≈ жылына постаматтарға 106 млн жеткізу. 2025 жылғы Kaspi e-Commerce орташа өлшенген комиссиясы (take rate) — 12,7% (жарнама мен жеткізуді қоса); e-Grocery e-Commerce GMV-нің 7%-ын құрады (шамамен 3,2 трлн ₸), яғни 224 млрд ₸ шамасында (Duna.kz бағалауы: 0,07 × 3,2 трлн). Kaspi сондай-ақ Glovo-ны өз суперқосымшасына біріктірді. Сатушылардың Kaspi-ге тәуелділігі туралы — №104 зерттеуінде, қоймалар мен фулфилмент туралы — №111 зерттеуінде.
Тағам агрегаторлары: салықтар және комиссиялар
Wolt, Glovo және Яндекс Еданың нарықтағы үлестері жария түрде ашылмайды. Ауқымның жанама бағдары — бюджетке төленген салықтар. DKNews келтірген ҚР ҚМ МКК деректері бойынша, 2025 жылы Wolt Technologies Kazakhstan 3 млрд ₸-ден астам (жылына +25,5%), Glovo Kazakhstan — 2 млрд ₸-ден астам (+44,5%), Яндекс Еда — 1,4 млрд ₸-ден астам (+23,3%), Chocofood — 116,7 млн ₸ төледі. Салықтар тек тағамды емес, агрегаторлардың барлық бағыттарын (азық-түлік, дәріхана, гүл) қамтиды және түсімге пропорционал емес, сондықтан оларды нарық үлесіне қайта есептеуге болмайды.
| Сервис | Мекемеден комиссия | Түсініктеме |
|---|---|---|
| Glovo | 30% (сервис курьерлерімен жеткізу), 15% (өзі алып кету) | жарияланған шарттар |
| Wolt | 20% | мекеме шотының мысалы |
| Яндекс Еда | 30%-дан бастап | шартқа байланысты |
Шарттар дереккөзі — Finratings.kz (2026 жылғы тамыз). Сонда кәсіпкерлердің пікірлері де келтірілген: қосымшадағы жарнаманы, комиссияға ҚҚС-ты және айыппұлдарды ескергенде жиынтық шығындар чектің 35–50%-ына жетуі мүмкін. Бұл — іріктемелі өлшеу емес, жеке куәліктер.
Курьерлердің табысы
Kapital.kz келтірген ҰСБ деректері бойынша, 2026 жылғы I тоқсанда пошта және курьерлік қызметтегі орташа номиналды жалақы — 291,9 мың ₸, Алматыда — 424,7 мың ₸, Астанада — 474,8 мың ₸; 2022 жылы — 188,5 мың ₸, 2024 жылы — 261,8 мың ₸. Бұл кәсіпорын қызметкерлерінің жалақысы; платформалар арқылы еңбек шартынсыз жұмыс істейтін курьерлердің табысы бұл статистикаға кірмейді.
2026 жылғы 19 маусымда hh.kz-те курьерлердің 116 бос орны жарияланды, оның 42-сі — Алматыда, 32-сі — Астанада; жүк көлігіндегі курьерлер үшін хабарландырулардағы жоғарғы шек 1,3–1,5 млн ₸-ге дейін жетті. Мұндай сомалар — орташа табыс емес, жұмыс берушілердің мәлімдемелері.
Duna.kz бағалауы: саладағы орташа жалақы ең төменгі жалақыдан 3,4 есе жоғары (291,9 мың ÷ 2026 жылғы ЕТЖ 85 мың ₸), ал 2022–2024 жылдары ол 39%-ға өсті (261,8 ÷ 188,5).
Интернет-платформалар арқылы еңбек шартымен жалданған курьерлермен еңбек қатынастарын ҚР Еңбек кодексінің 146-1-бабы реттейді (2023 жылғы 1 шілдеден бастап қолданылады): шарт жалпы шектеусіз белгілі бір мерзімге жасалуы мүмкін, ал ауысым ұзақтығы, еңбекақы жүйесі және жұмыс уақытын есепке алу жұмыс берушінің актілерімен, ұжымдық немесе еңбек шартымен белгіленеді.
Жеке жеткізу ме, агрегатор ма: Duna.kz есебі
Glovo шарттарын салыстыру (сервис курьерлерімен жеткізуде 30% және өзі алып кетуде 15%) платформа логистиканың өзін қанша бағалайтынын көрсетеді: чектің шамамен 15 пайыздық тармағы. Мекеме бұл бөлікті жеке курьермен алмастыра алады.
Формула: өзін ақтау үшін айына тапсырыстар = айына курьерге шығын ÷ (орташа чек × 15%).
Болжамдар: курьерге шығын = 424,7 мың ₸ (Алматыдағы пошта және курьерлік қызметтегі орташа жалақы, 2026 ж. I тоқсан) × 1,2 (жұмыс берушінің салықтары, жанармай және байланыс — Duna.kz болжамы) = айына 509,6 мың ₸; орташа чек — сценарийлік параметр, жария статистика жоқ; 30 жұмыс күні.
| Орташа чек | Комиссияның логистикалық бөлігі (15%) | Өзін ақтау үшін айына тапсырыстар | Күніне тапсырыстар |
|---|---|---|---|
| 4 000 ₸ | 600 ₸ | 849 | 28 |
| 6 000 ₸ | 900 ₸ | 566 | 19 |
| 8 000 ₸ | 1 200 ₸ | 425 | 14 |
Қорытынды: бір курьерге күніне 14–28 тапсырыстан тұрақты ағын болғанда жеке жеткізу комиссияның логистикалық бөлігінен қымбат болмайды. Есеп агрегаторсыз мекеме оның трафигін жоғалтатынын ескермейді: комиссияның маркетингтік бөлігін (қалған ~15%) өз жарнамасымен алмастыруға тура келеді (клиентті тарту құнын №107 зерттеуінен қараңыз). Сенімділік деңгейі — төмен.
Зерттеудің негізгі қорытындылары
- Нарықтың тек бір бөлігі ресми өлшенген: маркетплейстер арқылы тағам жеткізу — 2025 жылы 76,3 млрд ₸ (ҰСБ).
- Kaspi — тапсырыстарды жеткізудің ең ірі желісі: 2025 жылы 182 млн жеткізу, жартысынан астамы — постаматтарға (Form 20-F).
- Тағам агрегаторлары өсіп келеді: Wolt, Glovo және Яндекс Еданың 2025 жылғы салықтары 23–45%-ға өсті (МКК, DKNews арқылы).
- Базалық комиссия — тапсырыстың 20–30%-ы, оның ішінде логистика шамамен 15 п. т. тұрады (Glovo шарттары бойынша).
- Алматы мен Астанадағы курьер жалақысы салалық орташадан 1,5–1,6 есе жоғары (291,9 мың ₸-ге қарсы 424,7 және 474,8 мың ₸, ҰСБ).
- Жеке курьер орташа чекке қарай күніне 14–28 тапсырыста өзін ақтайды (Duna.kz бағалауы).
Жеткізу мен қоғамдық тамақтану тауашаларының басқа салалармен салыстырғандағы тартымдылығы — №100 индексінде.
Әдіснама
Деректер. Электрондық сауда және маркетплейстер арқылы қызметтер көлемі — ҚР ҰСБ, «Қазақстан Республикасындағы электрондық коммерция туралы», 2025 жыл. Тағам жеткізудің жылдық өсімі және 169,5 млрд ₸ бағалауы — EnergyProm. Агрегаторлардың салықтары — DKNews жариялаған ҚР ҚМ МКК деректері. Kaspi жеткізулері мен постаматтары — 2025 жылғы Form 20-F және 2024 жылғы 4-тоқсан есебі; take rate және e-Grocery үлесі — Form 20-F және 2025 жылғы 4-тоқсан есебі. Агрегаторлар комиссиялары — Finratings.kz. Курьерлердің жалақысы — ҰСБ, Kapital.kz арқылы; бос орындар — hh.kz, Kapital.kz арқылы. 2026 жылғы ЕТЖ — 85 000 ₸ (2026–2028 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы заң). Платформалық жұмыспен қамту нормалары — ҚР Еңбек кодексі, 146-1-бап.
Duna.kz есептері.
- Маркетплейстер арқылы қызметтердегі тағам жеткізу үлесі = 76,3 ÷ 2 025,5 = 3,8%.
- 2024 жылы маркетплейстер арқылы тағам жеткізу ≈ 76,3 ÷ 1,358 = 56,2 млрд ₸.
- Kaspi-дің тәуліктік жеткізулері = 182 млн ÷ 365 ≈ 0,5 млн; постаматтарға ≈ 0,58 × 182 млн ≈ жылына 106 млн.
- Kaspi e-Grocery GMV ≈ 0,07 × 3,2 трлн ₸ ≈ 224 млрд ₸ (екі шама да есепте дөңгелектенген).
- Салалық жалақының ЕТЖ-ге қатынасы = 291,9 ÷ 85 = 3,4; 2022–2024 жылдардағы өсім = 261,8 ÷ 188,5 − 1 = 39%.
- Курьердің өзін ақтауы = 424,7 мың × 1,2 ÷ (чек × 0,15); күніне = нәтиже ÷ 30.
Ақылға қонымдылықты тексеру. Шамалардың реті сәйкес келеді: тағам жеткізу (76,3 млрд ₸) бір ғана Kaspi-дің e-Grocery-інен (~224 млрд ₸ GMV) аз, бұл күтілетін жағдай, өйткені біріншісі — қызметтер құны, ал екіншісі — тауарлар құны.
Шектеулер
- Экспресс-жеткізудің бүкіл нарығына, тәуліктік тапсырыстар санына және операторлар үлестеріне ресми бағалау жоқ. Материалдың алдыңғы нұсқасында мұндай сандар («164 млрд ₸», «тәулігіне 380 000 тапсырыс», 38,2/24,6/19,4/14,2% үлестер), сондай-ақ жеткізу уақыты, үстеме баға қоятын мекемелер үлесі және жүргізілмеген Duna.kz меншікті өлшемдеріне сілтемелер болған еді; олар алынып тасталды.
- ҰСБ-нің 76,3 млрд ₸ көрсеткіші — тағам тапсырыстарының айналымы емес, маркетплейстер арқылы жеткізу қызметтерінің құны.
- Агрегаторлардың салықтары түсімге тең емес және нарық үлестерін есептеуге мүмкіндік бермейді.
- Комиссиялар БАҚ жарияланымынан және жекелеген шарттардан алынған; жеке шарттар әртүрлі.
- ҰСБ жалақылары платформалардың өзін-өзі жұмыспен қамтыған курьерлерін емес, кәсіпорын қызметкерлерін сипаттайды.
- Өзін ақтау есебі болжамдарға тәуелді: жалақыға 1,2 коэффициенті, орташа чек, 30 жұмыс күні, және агрегатор трафигін жоғалтуды әрі шыңдық жүктемені ескермейді.
Данные в графиках
Данные КГД МФ РК, опубликованные DKNews (05.06.2026); для Wolt, Glovo и Яндекс Еды — нижняя граница («более»). Налоги не равны выручке и долям рынка.
Kaspi.kz: отчёт за 4 кв. 2024 года и Form 20-F за 2025 год.
Жиі қойылатын сұрақтар
Wolt, Glovo және Яндекс Еда Қазақстанда мейрамханалардан қандай комиссия алады?
Finratings.kz 2026 жылғы тамызда жариялаған шарттар бойынша: Glovo — сервис курьерлерімен жеткізуде 30% және өзі алып кетуде 15%, Wolt — 20% (шот мысалы), Яндекс Еда — шартқа байланысты 30%-дан бастап. Кәсіпкерлердің айтуынша, жарнама мен комиссияға ҚҚС-ты қосқанда жиынтық шығындар чектің 35–50%-ына дейін жетуі мүмкін.
Мейрамханаға қай көлемде жеке жеткізу тиімді?
Duna.kz бағалауы: комиссияның логистикалық бөлігін чектің 15%-ы, ал курьерге шығынды айына 509,6 мың ₸ деп алсақ, жеке курьер орташа чек 8 000–4 000 ₸ болғанда күніне 14–28 тапсырыста өзін ақтайды. Есеп агрегатор трафигін жоғалтуды ескермейді.
Қазақстанда курьерлер қанша табады?
ҰСБ деректері бойынша, 2026 жылғы I тоқсанда пошта және курьерлік қызметтегі орташа жалақы — 291,9 мың ₸, Алматыда — 424,7 мың ₸, Астанада — 474,8 мың ₸. Бұл деректер кәсіпорын қызметкерлерін қамтиды; еңбек шартынсыз жұмыс істейтін платформа курьерлерінің табысы статистикаға кірмейді.
Зерттеу деректері
Әр жолда дереккөзі, формуласы және сенімділік бағасы бар 32 көрсеткіш. CSV форматы, UTF-8 кодтауы.
Деректерді Duna.kz-ке сілтеме жасай отырып пайдалануға болады — дәйексөз алу шарттары.
Дереккөздер
- ҚР ҰСБ. Қазақстан Республикасындағы электрондық коммерция туралы (2025 ж.)
- Kaspi.kz. 2025 жылғы Form 20-F (SEC)
- Kaspi.kz. 2024 жылғы 4-тоқсан және жыл қорытындысы
- Kaspi.kz. 2025 жылғы 4-тоқсан және жыл қорытындысы
- EnergyProm. Қазақстандағы FoodTech нарығы 170 млрд теңгеге жетті (05.06.2026)
- DKNews. Ірі тағам жеткізушілер бюджетке қанша салық төледі (05.06.2026)
- Finratings.kz. Glovo, Wolt және Яндекс Еда жеткізу сервистері шын мәнінде қанша алады (04.08.2026)
- Kapital.kz. Қазақстандағы курьерлер 1,5 млн теңге таба ма (24.06.2026)
- ҚР Еңбек кодексі, 146-1-бап, 2026 жылғы редакция
- Zakon.kz. 2026 жылғы АЕК, ең төменгі жалақы және зейнетақы (09.12.2025)
Тағы не оқуға болады
- Қазақстанда тауарларды жеткізу нарығының көлемі: тапсырыстар саны бойынша есептеу
- Қазақстанда қандай бизнес-нишалар ең тартымды: 56 сала бойынша Duna.kz индексі
- Қазақстан бизнесінің Kaspi мен маркетплейстерге тәуелділігі 2026: комиссиялар, сату арналары және жеке сайт экономикасы
- Қазақстанның 20 саласы бойынша клиент тарту құнының бенчмаркі (CPL, CAC) 2026
- Қазақстандағы қойма логистикасы және фулфилмент 2026: рекордтық енгізу, бос алаңдардың өсуі және жалдау мөлшерлемелерінің төмендеуі
- Қазақстанның электрондық коммерция нарығы: көлемі, серпіні және 2030 жылға дейінгі болжамы
Міндетті талқылау
Егер зерттеудегі сандарды нарығыңызға қолданып, нақты міндет бойынша сұранысты есептеу қажет болса — жағдайды сипаттаңыз, команда келесі қадамды ұсынады.