Қазақстанның автокөлік бөлшектері нарығының көлемі

Қысқаша жауап

Осы блоктағы нарықтардың көпшілігінен айырмашылығы, мұнда тікелей ресми тірек — импорттың кедендік статистикасы бар.

Бөлшек саудадағы автобөлшектер нарығы — жылына 1 053–1 230 млрд теңге, бұл бір автомобильге жылына шамамен 237 034 теңгеден келеді.

Басты түзету: машина жиынтықтары (машинокомплекттер)

8708 коды жөндеуге арналған бөлшектерді ғана емес, сонымен бірге жаңа автомобильдерді құрастыруға арналған машина жиынтықтарын да қамтиды. Қазақстан ең көп сатылатын он модельдің онын да өзі шығарады (Duna.kz №79 «Китайские автомобили в Казахстане» зерттеуі), сондықтан осы импорттың едәуір бөлігі дүкендерге емес, конвейерге кетеді.

Статистика оларды бөлмейді. Duna.kz қайталама нарыққа 8708 кодының 40–60%-ы тиесілі деп есептейді және дәл осы болжам бағалау диапазонының енін анықтайды.

Шиналар мен өзге де компоненттер қайталама нарыққа толығымен жатқызылды — олар конвейерде де, пайдалану кезінде де тұтынылады, бірақ олардағы пайдалану үлесі сөзсіз басым.

Шиналар — жеке ірі нарық

Шиналар импорты — 266 млрд теңге, яғни барлық компоненттер импортының 23%-ы. Бөлшек сауда бағасында бұл бір автомобильге жылына шамамен 74 691 теңгені құрайды.

Бұл көрсеткіш ақылға қонымды: төрт шинадан тұратын жиынтық үш-төрт маусымға қызмет етеді, ал бір жылға қайта есептегенде шығын шамамен осындай деңгейде болады. Қазақстанның климатын ескерсек, бұл бірден екі жиынтықты — қысқы және жазғы шиналарды талап етеді.

Автобөлшектердің шамамен бестен бірі онлайн сатылады

Маркетплейстер арқылы 2025 жылы 179,6 млрд теңгеге, жеке интернет-ресурстар арқылы тағы 38,5 млрд теңгеге автотауарлар сатылды (Duna.kz №56 «Какие товары чаще всего покупают онлайн в Казахстане» зерттеуі).

Бұл екеуі бірге 218,1 млрд теңгені құрайды — автобөлшектердің бөлшек сауда нарығының шамамен 19%-ы. Бұл бөлшек саудадағы электрондық сауданың орташа үлесінен (14,3%) жоғары және бұған толық түсініктеме бар: бөлшек каталогтық нөмірі бойынша таңдалады, оны ұстап көрудің қажеті жоқ, ал бағаларды онлайн салыстыру тікелей үнемдеуге мүмкіндік береді.

Жарнама медианадан арзан

«Автозапчасти» сұранысы бойынша клик құны — 164 теңге, ал республикалық медиана — 344,5 теңге (Duna.kz №27 «Стоимость клика в Google Ads в Казахстане» зерттеуі). Сұраныс — айына 1 600 іздеу.

Нарық көлемі триллион теңгеден асады, бірақ клик бағасы экономика бойынша орташа көрсеткіштен екі есе арзан. Мұның себебі — негізгі айналымның маркетплейстер мен офлайн базарлар арқылы өтуінде, ал жеке автобөлшектер интернет-дүкендері іздеу трафигі үшін іс жүзінде күреспейді.

Бұл бизнес үшін нені білдіреді

Автобөлшектер нарығы сервистік қызметтер нарығынан 4,5 есе үлкен. 1 141 млрд 253 млрд-қа қарсы (Duna.kz №73 «Размер рынка автосервисов Казахстана: оценка Duna.kz» зерттеуі). Бөлшектер сататын автосервис жұмысты орындаудан гөрі дәл осы бөлшектерден көбірек табыс табады.

Онлайн қалыпты жағдайға айналды. Нарықтың бестен бір бөлігі интернет арқылы өтеді — бұл бөлшек саудадағы орташа көрсеткіштен жоғары.

Толық импортқа тәуелділік. Компоненттердің отандық өндірісін статистика көрсетпейді; бүкіл нарық сырттан әкелуге сүйенеді және теңге бағамы бағаларға тікелей әсер етеді.

2GIS бойынша салыстыру

Google автобөлшектер дүкендерінің 25%-ын ғана көреді. Төрт еселік алшақтық — қайта тексерілген салалар арасындағы ең үлкен айырмашылықтардың бірі: бөлшектер саудасы көбінесе базарлар мен шағын нүктелерде жүргізіледі, оларға Google карточкасы қажет емес, бірақ клиенттің табуы үшін 2GIS-те болуы міндетті.

Сауда нүктелерінің санына негізделген нарықты бағалау осындай кем есептеу кезінде төмендетіліп көрсетіледі; ал импорт пен автопарк көлеміне негізделген бағалау бұған тәуелді емес. Зерттеудегі екі модель арасындағы алшақтық ішінара осы жайтпен түсіндіріледі.