Қазақстан бизнесі генеративті ЖИ-ді қалай қолданады: бар нақты сандар

Қысқаша жауап

Ресми түрде Қазақстанда ЖИ-ді 5 119 ұйым пайдаланады — бұл 3,4% (Duna.kz №47 «Сколько компаний Казахстана используют искусственный интеллект» зерттеуі). Олардың нақты нені қолданатынын статистика ажыратпайды.

Дегенмен сол зерттеудің генеративті ЖИ-ге дайындық туралы кез келген енгізу үлесінен де көп ақпарат беретін басқа бөлімі бар: АКТ-ға жұмсалған шығындардың құрылымы.

Шығын бабы	Млрд ₸	Үлесі
Үшінші тарап ұйымдарының қызметтері (мердігерлер)	352,3	44,0%
БҚ-ны дербес әзірлеу және жетілдіру	122,1	15,3%
Лицензиялық бағдарламалық қамтамасыз ету	103,1	12,9%
Қызметкерлерді АКТ бойынша оқыту	5,39	0,67%
— оның ішінде цифрлық дағдыларға үйрету	0,90	0,11%
Өзге де шығындар	217,5	27,2%
Барлығы	800,3	100%

Қазақстан бизнесі сыртқы мердігерлерге өз қызметкерлерін оқытуға қарағанда 65 есе көп ақша жұмсайды.

Басты сан: жылына 677 теңге

Жұмыста компьютерді 1 333 342 адам пайдаланады. Қызметкерлерді цифрлық дағдыларға оқытуға барлығы 903,3 млн теңге жұмсалған.

``` 903 300 000 ₸ / 1 333 342 қызметкер = жылына бір адамға 677 ₸ ```

Жылына небәрі 677 теңге. Бұл маркетинг саласындағы Google Ads жүйесіндегі бір шертудің бағасынан да аз (2 858 теңге, Duna.kz №27 «Стоимость клика в Google Ads в Казахстане» зерттеуі). Кез келген ЖИ-сервистің бір айлық жазылымынан арзан. Компьютер алдында отырған бір қызметкерге шаққанда айына шамамен 56 теңге.

Енгізу үлесінен гөрі, дәл осы сан қазақстандық бизнесте генеративті ЖИ-дің неліктен тек жекелеген қызметкерлердің дербес бастамасы болып қалып отырғанын түсіндіреді: компаниялар технологияларды сатып алады, бірақ оларды қолдану шеберлігін үйретуге қаражат салмайды.

Жанама түрде не белгілі

Қызығушылық бар және ол өте жоғары. Қазақстанда нейрожелілерге іздеу сұранысы айына миллиондаған сұраныспен өлшенеді, ал Google Trends іздеу қызығушылығы индексі бойынша Gemini ChatGPT-ден алғаш рет 2026 жылдың қаңтарында озып, сәуірден бастап тұрақты түрде алда келеді (Duna.kz №20 «Как казахстанцы ищут нейросети» зерттеуі). Қызметкерлер бұл құралдарды өз бетінше іздеп тауып жатыр.

Ұйымдық енгізу қарқыны бірнеше есе артта келеді. Миллиондаған іздеу сұранысына қарсы небәрі 5 119 ресми ұйым — бұл сандық емес, сапалық алшақтық: жеке адамдардың тұтынуы компаниялардың ұйымдасқан түрде енгізуінен озып кетті.

Бір ұйымға келетін АКТ-ның орташа шығыны — жылына 5 257 093 теңге. Бұл команда үшін корпоративтік ЖИ жазылымдарын сатып алуға әбден жететін сома, бірақ бір адамды оқытуға бөлінген 677 теңгемен мүлдем салыстыруға келмейді.

Нені анықтау мүмкін емес

5 119 ұйымның ішіндегі генеративті ЖИ-дің нақты үлесін. ҰСБ есебі чат-боттарды, кескінді тану жүйелерін, болжам модельдері мен генеративті жүйелерді бір-бірінен бөлмейді.

ЖИ құралдарын жұмыста жеке қолданатын қызметкерлердің нақты санын. Бұл Қазақстан бойынша ешқандай ресми дереккөзде өлшенбейді.

Салалық қолдану сценарийлерін. Ресми статистика мақсатын ашпай, тек қолдану фактісін ғана тіркейді.

Duna.kz осы үш сұрақ бойынша ешқандай жасанды бағалау бермейді, өйткені кез келген мұндай сан тек болжам болып қалар еді.

Бұл бизнес үшін нені білдіреді

Технология сатып алу мен қызметкерлерді оқыту арасындағы алшақтық — нарықтың өлшенетін әлсіз тұсы. Мердігерлер мен оқыту арасындағы 65-ке 1 қатынасы негізгі құзыреттердің компанияның ішінде емес, сыртында қалып қоятынын білдіреді.

Генеративті ЖИ-ге кіру шегі — ақша емес. Ұйымның АКТ-ға орташа 5,2 млн теңгелік жылдық шығыны кезінде жазылымдар қымбат тұрмайды. Негізгі кедергі — ешкімнің оқымауында және процестерді жаңаша сипаттамауында.

Модельді бірінші енгізген емес, қызметкерлерін бірінші оқытқан бизнес жеңіске жетеді. Цифрлық дағдыларға жылдық бюджет небәрі 677 теңге болған жағдайда, бұл бағытта бәсекелестерден озып кету өте оңай.