Қазақстан бизнесінің қанша пайызы CRM қолданады: екі дереккөз және шынайы бағалау

Қысқаша жауап

Қазақстанда CRM жүйелері бойынша тікелей статистика мүлдем жоқ, дегенмен нақты шектерді айқындайтын екі тәуелсіз өлшем бар.

Ресми дереккөз. ҚР Ұлттық статистика бюросы (ҰСБ) 2025 жылғы АКТ зерттеуінде ішкі бизнес-процестері автоматтандырылған ұйымдарды есептейді: 152 234 ұйымның ішінен 31 547, яғни 20,7%. Бұл санат CRM-нен әлдеқайда кең — оған есеп жүйелері де (1C), құжат айналымы да кіреді.

Салалық сауалнама. BISAM Central Asia және gro.now платформасы 2026 жылдың сәуір-мамыр айларында 1 363 компанияға сауалнама жүргізді: олардың 584-і, яғни 42,8%-ы CRM қолданады.

Duna.kz бағалауы: Қазақстандағы ұйымдардың 20,7%-дан 42,8%-ға дейінгі бөлігі CRM және ұқсас басқару жүйелерін пайдаланады.

43% шын мәнінде нені көрсетеді

Осы зерттеу туралы жарияланымдар «компаниялардың 43%-ы CRM қолданады» деген санды келтіреді. Бұл дөңгелектенген 42,8%: сандық кезеңде сұралған 1 363 компанияның 584-і CRM пайдаланған.

``` 584 / 1 363 = 42,8% ```

Яғни 42,8% тек CRM туралы хабардар компаниялардан емес, барлық сұралғандардан есептелген. Мұны жарияланымның өзі де көрсетеді: CRM туралы хабардарлық 41%-дан 80%-ға, қолдану 20%-дан 43%-ға өскен, ал 2021 жылғы Битрикс24-тің 30% үлесі респонденттердің жалпы санының 6%-ына тең деп көрсетілген (30% × 20% = 6%). Демек, 20% да, 43% да барлық сұралғандарға қатысты.

Бұл санның шектеуі басқада: ол елдегі барлық ұйымдардың емес, сауалнамаға қатысқан компаниялардың арасындағы үлес. Duna.kz 42,8% көрсеткішін бағалаудың жоғарғы шегі ретінде қолданады.

Ресми сан неліктен төменірек

Екі бағалау да өз тұрғысынан дұрыс, бірақ олар екі түрлі нәрсені өлшейді:

Әртүрлі жиынтықтар. ҰСБ бүкіл ел бойынша 152 234 ұйымды, соның ішінде шағын және ауылдық кәсіпорындарды түгел қамтиды; ал BISAM сауалнамасы сұхбатқа қолжетімді компаниялармен жұмыс істеді — олар орта есеппен ірірек және қалалық сипатта.

Әртүрлі анықтамалар. ҰСБ-дағы «автоматтандырылған ішкі бизнес-процестер» — бұл компанияның ішкі жүйесі туралы; ал сауалнамадағы CRM — клиенттермен жұмыс туралы. Бұл ұғымдар қиылысқанымен, толық сәйкес келмейді.

Әртүрлі жылдар. ҰСБ зерттеуі — 2025 жыл үшін, ал сауалнама — 2026 жылдың көктемі.

Айырмашылықтың бағыты қисынды: ресми іріктеу ауқымдырақ және цифрландыру деңгейі төмен бизнесті де қамтиды, сондықтан ол төменгі шекті береді.

CRM нарығында кімдер бар

Талданған 584 нақты пайдаланушының арасында:

Шешім	Үлесі
Битрикс24	40,4%
Салалық тауашалық шешімдер	16,4%
Шетелдік платформалар (SAP, Zoho, Salesforce, Creatio, HubSpot)	16,1%
Жеке өзіндік әзірлеме	12,8%
amoCRM	12,7%

CRM қолданатын әрбір сегізінші компания оны өзі жазады. 12,8% жеке әзірлеме үлесі — арзан дайын шешімдері бар нарық үшін өте жоғары көрсеткіш; әдетте бұл не ерекше ішкі процестердің, не бұлтты сервистерге сенімсіздіктің белгісі.

Пайдаланушылардың 71,4%-ы жүйеде күн сайын жұмыс істейді, яғни CRM бар компаниялардың төрттен бірінен астамында (28,6%) жүйе күн сайын қолданылмайды.

Қызмет түрлері бойынша автоматтандыру

Қызмет түрі	Есеп бергендер	Автоматтандырылған үлес
Электр энергиясымен, газбен, бумен және ыстық сумен қамтамасыз ету	639	31,1%
Ақпарат және байланыс	7 393	28,8%
Көтерме және бөлшек сауда; автокөліктерді жөндеу	47 497	26,5%
Тау-кен өндірісі және карьерлерді қазу	1 505	23,5%
Өңдеу өнеркәсібі	10 611	22,4%
Спорт саласындағы қызмет	714	21,3%
Денсаулық сақтау қызметі	6 683	20,5%
Көлік және қоймалау	8 852	19,8%
Кәсіби, ғылыми және техникалық қызмет	14 206	19,7%
Компьютерлер мен байланыс жабдықтарын жөндеу	457	19,0%
Тамақтану және сусындармен қамтамасыз ету	3 204	18,1%
Уақытша тұру бойынша қызмет көрсету (қонақүйлер)	806	17,4%
Әкімшілік және қосымша қызмет көрсету	11 444	16,6%
Қалдықтарды жинау және кәдеге жарату	616	16,1%
Құрылыс	19 714	15,2%
Жылжымайтын мүлікпен операциялар	10 326	12,4%
Демалыс пен ойын-сауықты ұйымдастыру	1 102	11,2%
Ауыл, орман және балық шаруашылығы	6 070	9,5%

Өңірлер бойынша

Өңір	Автоматтандыру үлесі
Алматы қ.	29,5%
Қостанай облысы	22,7%
Қарағанды облысы	21,9%
Шымкент қ.	20,8%
Ұлытау облысы	20,6%
Шығыс Қазақстан облысы	19,4%

Ең төменгі үлес: Маңғыстау облысы (7,0%), Ақтөбе облысы (7,6%) және Солтүстік Қазақстан облысы (8,5%). 20 өңірдің толық қатары датасетте.

Бұл нені білдіреді

Қазақстандық ұйымдардың бестен төртіне жуығы (79,3%) ішкі процестерді автоматтандырмай жұмыс істейді. Бұл ретте кәсіпорындардың 76,8%-ында компьютерлер, ал 74,9%-ында интернет бар (Duna.kz №41 «Сколько компаний Казахстана имеют собственный сайт» зерттеуі). Техника бар, бірақ оның ішінде жүйелі процестер жоқ.

Нарық қанығу деңгейінен әлі алыс. Тіпті ең жоғарғы бағалау бойынша да ұйымдардың жартысынан астамында (57,2%) CRM әлі жоқ, олар әлеуетті сатып алушылар. Бұл нарықтың жалпы көлемін бағалау — Duna.kz №44 «Размер рынка CRM в Казахстане» зерттеуінде.

Мәлімделген тиімділікті сақтықпен бағалау керек. Пайдаланушылардың 58,4%-ы енгізуден кейін сатылымның өскенін атап өткен — бұл сауалнамадағы субъективті өзін-өзі бағалау, ол жүйенің нақты әсерін компанияның жалпы табиғи өсімінен бөліп көрсетпейді.