Салық кодексі 2027 Қазақстанда: не өзгереді және бизнес қанша төлейді

Қысқаша жауап

Қазақстан Салық кодексі 2027 жылы ҚҚС мөлшерлемесін 16% деңгейінде қалдырады, ал ҚҚС бойынша тіркеу есебіне қою шегі АЕК-пен бірге жылына 46 930 000 ₸-ге дейін өседі (бюджет жобасы бойынша). 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап қабылданған нормалар бойынша жұмыс берушінің зейнетақы жарналары, қызметкерлер үшін бірыңғай төлем, дәрілер мен медициналық қызметтерге ҚҚС, сигареттер мен энергетикалық сусындарға акциздер өседі.

Duna.kz есебі бойынша оңайлатылған декларациядағы кофехана, салон, автосервис және стоматология жалақы мен түсім өзгермесе, 2027 жылы 2026 жылмен салыстырғанда түсімнің 0,05-0,32%-ы көлемінде көп төлейді: жылына 10 200-ден 252 408 ₸-ге дейін. Оңайлатылған декларацияда олар режим шегіне дейінгі кез келген түсімде импорттағы ҚҚС-тан басқа ҚҚС төлемейді. Салық кодексіне 2027 жылға арналған түзетулер әзірге жоба: 2026 жылғы 28 қазандағы жағдай бойынша ол Құрылтайға енгізілмеген.

Негізгі сандар

Көрсеткіш	2026	2027	28.10.2026 жағдай бойынша мәртебесі және дереккөз
ҚҚС мөлшерлемесі	16%	16%	заң, Салық кодексі, 503-бап
ҚҚС шегі, жылына 10 000 АЕК	43 250 000 ₸	46 930 000 ₸	Салық кодексі, 99-бап нормасы; 2027 жылғы сома бюджет жобасы бойынша
Оңайлатылған декларациядағы табыс шегі, жылына 600 000 АЕК	2 595 000 000 ₸	2 815 800 000 ₸	Салық кодексі, 723-бап нормасы; 2027 жылғы сома бюджет жобасы бойынша
Өзін-өзі жұмыспен қамтыған адамның табыс шегі, айына 300 АЕК	1 297 500 ₸	1 407 900 ₸	Салық кодексі, 718-бап нормасы; 2027 жылғы сома бюджет жобасы бойынша
ЖМЗЖ, жұмыс берушінің зейнетақы жарналары	3,5%	4,5%	заң, Әлеуметтік кодекс, 251-бап
Қызметкерлер үшін бірыңғай төлем	24,8%	25,8%	заң, Салық кодексі, 822-бап
Дәрілерге, медициналық бұйымдарға және медициналық қызметтерге ҚҚС	5%	10%	заң, Салық кодексі, 503-бап 2-тармақ
Оңайлатылған декларациядағы кофехана, жылдағы барлық салықтар мен жарналар	4 337 743 ₸	4 500 749 ₸	Duna.kz есебі, Алматыдағы кофехана моделі
Оңайлатылған декларациядағы қызметкерсіз ЖК, айына 1 млн ₸ түсім	620 100 ₸	630 300 ₸	Duna.kz есебі, 3% мөлшерлеме
9,3% инфляцияны ескергендегі ҚҚС шегі	43 250 000 ₸	42 936 871 ₸ (−0,7%)	Duna.kz есебі

Беттегі қысқартулар: АЕК айлық есептік көрсеткіш, ЕТЖ ең төмен жалақы, МЗЖ және ЖМЗЖ қызметкер мен жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары, ЖТС жеке табыс салығы, КТС заңды тұлғалардың корпоративтік табыс салығы, МӘМС міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру, ЭШФ электрондық шот-фактура, ЖК жеке кәсіпкер, ЖШС жауапкершілігі шектеулі серіктестік. Оңайлатылған декларация деп оңайлатылған декларация негізіндегі арнаулы салық режимі, жалпыға бірдей белгіленген тәртіп деп жалпыға бірдей белгіленген салық салу тәртібі айтылады.

2027 жылғы 1 қаңтардан бастап не өзгереді: заң, бюджет және түзетулер жобасы

2027 жылғы өзгерістер сенімділігі әртүрлі үш құжаттан келеді. 2025 жылғы 18 шілдедегі № 214-VIII Салық кодексі 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданылады, онда 2027 жылға арналған мөлшерлемелердің бір бөлігі жазылып қойған. Теңгедегі сомалар АЕК-ке байланысты, ал 2027 жылғы АЕК-ті бюджет туралы заң бекітеді, ол әзірге бірінші оқылымнан ғана өтті. Кодекске түзетулер әзірге жоба.

Не өзгереді	2026	2027	Кімге қатысты	Мәртебесі
Жұмыс берушінің ЖМЗЖ (Әлеуметтік кодекс, 251-бап)	3,5%	4,5% (2028: 5%)	1975 жылы және одан кейін туған қызметкерлер үшін барлық жұмыс берушілер, ЖК өзі үшін	заң
Бірыңғай төлем (Салық кодексі, 822-бап)	24,8%	25,8% (2028: 26,3%)	қызметкерлер үшін бірыңғай төлемді таңдаған оңайлатылған декларациядағы бизнес	заң
Лицензия бойынша дәрілерге, медициналық бұйымдарға, медициналық қызметтерге ҚҚС (Салық кодексі, 503-бап 2-тармақ)	5%	10%	ҚҚС төлеушілер: дәріханалар, дистрибьюторлар, клиникалар, зертханалар; тегін медициналық көмек пен МӘМС босатылған (Салық кодексі, 474-бап)	заң
Әлеуметтік саладағы ұйымдардың КТС (Салық кодексі, 357-бап)	5%	10%	кірісінің кемінде 90%-ы медицинадан, білім беруден, ғылымнан, спорттан, мәдениеттен, әлеуметтік қызметтерден түсетін жалпыға бірдей белгіленген тәртіптегі заңды тұлғалар (Салық кодексі, 15-бап)	заң
Сигареттерге акциз (Салық кодексі, 537-бап)	1 000 дана үшін 18 051 ₸	21 163 ₸	өндірушілер мен импорттаушылар, баға арқылы дүкендер мен кальянханалар	заң
Энергетикалық сусындарға акциз (Салық кодексі, 537-бап)	литріне 100 ₸	140 ₸	өндірушілер мен импорттаушылар, баға арқылы дүкендер мен кофеханалар	заң
АЕК	4 325 ₸	4 693 ₸ (+8,5%)	АЕК-пен берілген барлық шектер, лимиттер, шегерімдер мен айыппұлдар	бюджет жобасы, бірінші оқылым 14.10.2026
ЕТЖ	85 000 ₸	85 000 ₸	ЖК-нің өзі үшін жарналары, жарналардың ең төменгі мөлшерлері	бюджет жобасы
Жұмыс берушінің ЖТС-ты жыл басынан бастап өсу нәтижесімен есептеуі	ай сайын	өсу нәтижесімен	барлық жұмыс берушілер	түзетулер жобасы, Құрылтайға енгізілмеген
Төлем терминалы бақылау-касса машинасы болып саналады	жоқ	иә	терминалы бар бөлшек сауда, қоғамдық тамақтану, қызметтер	түзетулер жобасы
Банктер өзін-өзі жұмыспен қамтығандардан салық ұстайды	тек интернет-платформалар	оларға қоса банктер	өзін-өзі жұмыспен қамтығандар	түзетулер жобасы
Салықтық берешек 6 айдан асқанда ЭШФ жазып беруді тоқтата тұру	жоқ	иә	борышкерлер	түзетулер жобасы

Кодекс мәтіні бойынша 2027 жылы өзгермейтін мөлшерлемелер: ҚҚС 16%, ҚҚС шегі 10 000 АЕК, оңайлатылған декларацияның базалық мөлшерлемесі 4% және оның шегі 600 000 АЕК, өзін-өзі жұмыспен қамтығандардың шегі айына 300 АЕК, ЖТС 10% және 15%, әлеуметтік салық 6%. АЕК-ке байланған сомалар теңгемен 8,5%-ға өседі:

АЕК-пен берілген сома	2026	2027 (бюджет жобасы бойынша)
ЖТС бойынша базалық шегерім, айына 30 АЕК	129 750 ₸	140 790 ₸
Жылдық табыс 8 500 АЕК-тен асқанда 15% ЖТС	36 762 500 ₸	39 890 500 ₸
Жалпыға бірдей белгіленген тәртіптегі ЖК-нің өзі үшін әлеуметтік салығы, айына 2 АЕК	8 650 ₸	9 386 ₸
Жалпыға бірдей белгіленген тәртіптегі ЖК-нің қызметкер үшін әлеуметтік салығы, айына 1 АЕК	4 325 ₸	4 693 ₸
ЖШС-ның қызметкер үшін әлеуметтік салығының ең төменгі базасы, айына 14 АЕК	60 550 ₸	65 702 ₸
Өзін-өзі жұмыспен қамтыған адамның жылдық шегі, 3 600 АЕК	15 570 000 ₸	16 894 800 ₸

2027 жылы бизнес қаншалықты көп төлейді

Жалақы мен түсім өзгермесе, оңайлатылған декларациядағы бизнестің төлемдері 2027 жылы екі себеппен өседі: қызметкерлер үшін ЖМЗЖ 3,5% → 4,5% және ЖК-нің өзі үшін жарналары. Мәслихат мөлшерлемені өзгертпесе, оңайлатылған декларация бойынша салық өзгермейді.

Оңайлатылған декларациядағы жылдық барлық салықтар мен жарналар, ЖК, Алматы, 3% мөлшерлеме (Duna.kz модельдері бойынша Duna.kz есебі; 2027 жылғы сомалар бюджет жобасы бойынша):

Бизнес	Айлық түсім	2026	2027	2027 жылы артық	Түсімдегі үлесі
Кофехана, 5 қызметкер	6 657 707 ₸	4 337 743 ₸	4 500 749 ₸	163 006 ₸	0,2%
Стоматология, 5 қызметкер	6 648 857 ₸	4 780 856 ₸	4 984 435 ₸	203 579 ₸	0,26%
Автосервис, 2 шебер	2 828 626 ₸	2 293 197 ₸	2 395 651 ₸	102 454 ₸	0,3%
Сұлулық салоны, 1 әкімші	1 579 082 ₸	1 162 427 ₸	1 202 977 ₸	40 551 ₸	0,21%
Қызметкерсіз ЖК	1 000 000 ₸	620 100 ₸	630 300 ₸	10 200 ₸	0,08%

Кофехана сомасы неден құралады:

Жылдық төлем	2026	2027	Айырма
Оңайлатылған декларация бойынша 3% салық	2 396 775 ₸	2 396 775 ₸	0 ₸
ЖК өзі үшін	260 100 ₸	270 300 ₸	+10 200 ₸
5 қызметкер үшін жұмыс берушінің жарналары	1 680 868 ₸	1 833 674 ₸	+152 806 ₸

Ел бойынша салалық жалақыны емес, Алматыдағы мамандықтардың жалақысын алсақ, өсім жоғарырақ: кофехана жылына 192 098 ₸, стоматология 252 408 ₸. Жалдамалы қызметкерлері жоқ салон (шеберлер өздері жұмыс істейді) тек +10 200 ₸ қосады.

Қызметкер. Duna.kz есебі бойынша оңайлатылған декларацияда есептелген жалақысы 300 000 ₸ қызметкер жұмыс берушіге 2026 жылы айына 333 000 ₸ (жалақы, ЖМЗЖ, 5% әлеуметтік аударымдар, 3% МӘМС аударымдары), 2027 жылы 336 000 ₸ тұрады: айына +3 000 ₸, жылына +36 000 ₸. Жалпыға бірдей белгіленген тәртіптегі ЖШС-да өсім дәл сондай (348 840 → 351 840 ₸). Жалпыға бірдей белгіленген тәртіптегі ЖК-де 337 325 → 340 693 ₸ (бюджет жобасы бойынша), айына +3 368 ₸: қызметкер үшін 1 АЕК әлеуметтік салық АЕК-пен бірге өседі. Бірыңғай төлемде сол қызметкер үшін 74 400 ₸ (24,8%) 77 400 ₸ (25,8%) болады.

ЖК өзі үшін. Жарналар үшін табысы 1 ЕТЖ болатын оңайлатылған декларациядағы ЖК өзі үшін 2026 жылы айына 21 675 ₸, 2027 жылы 22 525 ₸ төлейді: жылына +10 200 ₸. Жалпыға бірдей белгіленген тәртіпте 2 АЕК әлеуметтік салықпен: 30 325 ₸ → 31 911 ₸ (бюджет жобасы бойынша), жылына +19 032 ₸.

Есепке 2027 жылғы жалақы өсімі кірмейді: жалақы өссе, ЖМЗЖ да бірге өседі. 2027 жылғы жалақы сценарийлері «Қазақстандағы жалақы» зерттеуінде.

Оңайлатылған декларациядағы салон, кофехана және басқа бизнес ҚҚС төлей ме

Жоқ. Оңайлатылған декларациядағы ЖК мен ЖШС ҚҚС бойынша тіркеу есебіне қойылмайды (Салық кодексі, 99-бап 3-тармақ 4) тармақша) және импорттағы ҚҚС-тан басқа ҚҚС төлемейді (Салық кодексі, 722-бап 4-тармақ 2) тармақша). 46,93 млн ₸ шегі оларға қатысты емес: оңайлатылған декларацияда 2027 жылы жылына 2 815 800 000 ₸-ге дейінгі табыспен жұмыс істеуге болады (бюджет жобасы бойынша 600 000 АЕК, Салық кодексі, 723-бап).

722-бапта импорттың қасында «бейрезидент үшін ҚҚС» да аталған, бірақ 454-бап бойынша бұл салық тек ҚҚС төлеушіде туындайды. Түзетулер жобасы бұл сөздерді 722-баптан алып тастайды және түсіндіреді: арнаулы режимдегі салық төлеушілер ҚҚС төлеуші болып табылмайды.

Қоғамдық тамақтану, сұлулық салондары, медицина, стоматология және бөлшек сауда (жанармайдан басқа) оңайлатылған декларацияны қолдануға тыйым салынған қызмет түрлерінің тізбесіне кірмейді (Үкіметтің 14.11.2025 № 970 қаулысы, 28.10.2026 жағдай бойынша өзгеріссіз). Тізбеде, мысалы, консалтинг пен маркетингтік қызметтер, бухгалтерлік және заң қызметтері бар.

Салонда, кофеханада немесе клиникада ҚҚС тек үш жағдайда пайда болады:

1. Бизнес жалпыға бірдей белгіленген тәртіпте және оның жылдық айналымы шектен асады. Тіркелу кезінде режимді таңдау туралы хабарлама бермеген бизнес те жалпыға бірдей белгіленген тәртіпте болады (Салық кодексі, 716-бап 2-тармақ).
2. Жылдық табыс оңайлатылған декларация шегінен асады. Онда жалпыға бірдей белгіленген тәртіпке көшу міндетті, ал мұндай айналым ҚҚС шегінен әлдеқайда жоғары.
3. ЖШС иелеріне байланысты оңайлатылған декларацияны қолдана алмайды (Салық кодексі, 723-бап 2-тармақ): ЖШС-ның 25%-дан астамы басқа заңды тұлғаларға тиесілі; ЖШС қатысушысы бір мезгілде арнаулы режимдегі басқа заңды тұлғаның қатысушысы; ЖШС қатысушысының өзі арнаулы режимді қолданады, мысалы иесі оңайлатылған декларациядағы ЖК де. Бір иенің бірнеше ЖШС-ындағы кофеханалар желісі осыған жатады: оңайлатылған декларацияда тек бір ЖШС бола алады, қалғандары жалпыға бірдей белгіленген тәртіпте және айналым шектен асса ҚҚС төлейді.

Бизнес (Duna.kz модельдері)	Жылдық түсім	2027 жылғы ҚҚС шегіне қатынасы	Оңайлатылған декларацияда	Жалпыға бірдей белгіленген тәртіпте
Кофехана, модель түсімі	79 892 484 ₸	170%	ҚҚС жоқ	қаңтарда ашылса, тамыздан бастап ҚҚС
Стоматология, модель түсімі	79 786 284 ₸	170%	ҚҚС жоқ	тамыздан бастап ҚҚС (медициналық қызметтер 10% мөлшерлемемен)
Автосервис, залалсыздық түсімі	33 943 512 ₸	72%	ҚҚС жоқ	шектен төмен
Сұлулық салоны, залалсыздық түсімі	18 948 984 ₸	40%	ҚҚС жоқ	шектен төмен

Бизнес үшін бұл нені білдіреді

• Қызметкерлері бар оңайлатылған декларациядағы бизнес (кофеханалар, салондар, автосервистер, стоматологиялар): қызметкерлерге шығын есептелген жалақының 1%-ына өседі, бұл жылына түсімнің 0,05-0,32%-ы. ҚҚС пайда болмайды.
• Шекке жақын жалпыға бірдей белгіленген тәртіптегі ЖШС мен ЖК: шек теңгемен 46,93 млн ₸-ге дейін өседі (бюджет жобасы бойынша), инфляцияны ескергенде іс жүзінде өзгермейді. Тіркеу есебіне қойылғаннан кейін ҚҚС-сыз түсімді сақтау үшін бағаны ҚҚС-пен сатып алулар үлесіне қарай 8-16%-ға дейін көтереді (жоғарғы шек, төмендегі бөлім).
• ҚҚС төлейтін клиникалар, дәріханалар мен зертханалар: мөлшерлеме 5% орнына 10%, түсімді сақтау үшін баға +4,76%. Жалпыға бірдей белгіленген тәртіптегі әлеуметтік сала заңды тұлғалары КТС-ты 5% орнына 10% төлейді.
• Дүкендер, кофеханалар, кальянханалар: сигареттерге акциз +17,2%, энергетикалық сусындарға +40%, бұл сатып алу бағалары арқылы келеді.
• Карта мен QR арқылы төлем қабылдайтындардың бәрі: түзетулер жобасы қабылданса, терминал бақылау-касса машинасы болып саналады, ал банктер төлем сомаларын салық органына беретін болады.

Өңірлер. Мөлшерлемелердің өзгеруі ел бойынша бірдей, қалалар арасындағы айырма оңайлатылған декларация мөлшерлемесінде: түсім бірдей болса, кофехана Алматы мен Астанада жылына 2 396 775 ₸ (3%), Шымкентте 1 597 850 ₸ (2%) салық төлейді.

Сезімталдық. «2027 жыл оңайлатылған декларациядағы салықтарды іс жүзінде өзгертпейді» деген қорытынды мәслихат мөлшерлемені өзгертсе жарамай қалады: әр пайыздық тармақ кофеханаға жылына 798 925 ₸ тұрады. Жалпыға бірдей белгіленген тәртіптегі бизнес үшін қорытынды ҚҚС төлеушілерден сатып алулар үлесіне байланысты: үлес 50% болса, ҚҚС бойынша тіркелгеннен кейін баға 8%-ға, 0% болса 16%-ға көтеріледі.

Өз бизнесіңізді төмендегі калькулятормен есептеуге болады: ол 2026 және 2027 жылдардың салықтары мен жарналарын қатар көрсетеді, ал жалпыға бірдей белгіленген тәртіп үшін ҚҚС шегінен асатын айды және баға өсімін көрсетеді. Бағалар мен юнит-экономиканы 2027 жылға қайта есептеуге маркетингтік стратегия көмектеседі.

Жалпыға бірдей белгіленген тәртіп үшін 2027 жылғы ҚҚС шегі

2027 жылы ҚҚС бойынша міндетті тіркеу есебіне қою шегі жылдық айналымның 46 930 000 ₸-ін құрайды: бұл 4 693 ₸-ден 10 000 АЕК (Салық кодексі, 99-бап 4-тармақ, АЕК бюджет жобасы бойынша). 2026 жылы шек 43 250 000 ₸. Реформаға дейін шек 20 000 АЕК болған, 2026 жылғы АЕК-пен бұл 86 500 000 ₸.

	2026	2027 (бюджет жобасы бойынша)
Жылдық шек	43 250 000 ₸	46 930 000 ₸
Айына орта есеппен	3 604 167 ₸	3 910 833 ₸
Күніне орта есеппен	118 493 ₸	128 575 ₸

Шек айларға бөлінбейді. Айналым 1 қаңтардан бастап өсу нәтижесімен, ал жыл ішінде ашылған бизнесте тіркелген күннен бастап есептеледі (Салық кодексі, 101-бап 2-тармақ). ҚҚС бойынша тіркеу есебіне қою туралы өтініш шектен асқаннан кейін 5 жұмыс күнінен кешіктірілмей беріледі.

Инфляцияны ескергенде шек өскен жоқ. АЕК 8,5%-ға өседі, ал 2026 жылғы қыркүйектегі жылдық инфляция 9,3%. Duna.kz есебі бойынша осы инфляцияны ескергендегі 2027 жылғы шек 46 930 000 ÷ 1,093 = 42 936 871 ₸, бұл 2026 жылғы шектен 0,7%-ға аз. 2027 жылғы инфляция есепке кірмейді.

Бизнес жыл ішінде ашылса

2027 жыл ішінде ашылған жалпыға бірдей белгіленген тәртіптегі бизнес айналымды тіркелген күннен 31 желтоқсанға дейін есептейді, ал шек бұл ретте азаймайды. Duna.kz есебі бойынша жыл соңына дейін 46 930 000 ₸-ге жету үшін айына орта есеппен мынадай сомаға сату керек:

Ашылған ай	Жыл соңына дейінгі айлар	Шекке жету үшін айлық түсім
Қаңтар	12	3 910 833 ₸
Сәуір	9	5 214 444 ₸
Шілде	6	7 821 667 ₸
Қазан	3	15 643 333 ₸

Модель түсімі айына 6 657 707 ₸, 2027 жылғы қаңтарда жалпыға бірдей белгіленген тәртіпте ашылған кофехана шектен тамызда асады: 7 айдағы айналым 46 603 949 ₸, 8 айда 53 261 656 ₸. Дәл сол кофехана шілдеде ашылса, 2027 жылдың соңына дейін 39 946 242 ₸-ге сатады, бұл шектің 85%-ы, және 2027 жылы ҚҚС бойынша тіркеу есебіне тұрмайды. 2028 жылғы 1 қаңтардан бастап айналым қайтадан есептеледі.

«ҚҚС баспалдағы»: тіркеу есебіне қойылғаннан кейін баға қаншаға көтеріледі

Баға өзгермесе, сол түсімнің 16/116 бөлігі бюджетке кетеді. Бұл соманың бір бөлігі жеткізушілер мен жалға берушілерге төленген ҚҚС-ты есепке жатқызу арқылы қайтады, егер олардың өздері ҚҚС төлеуші болса. Duna.kz есебі бойынша:

Түсімнің ҚҚС төлеушілерден сатып алуға және жалға кететін үлесі	ҚҚС-сыз түсімді сақтау үшін баға өсімі	Баға өзгермесе, ҚҚС-сыз түсімнің кемуі	Айлық түсімі 6 657 707 ₸ кофехана
0%	16,0%	13,79%	айына 918 304 ₸
20%	12,8%	11,03%	734 644 ₸
35%	10,4%	8,97%	596 898 ₸
50%	8,0%	6,90%	459 152 ₸

Бұл жоғарғы шек: есеп баға көтерілгеннен кейін қанша клиент кететінін ескермейді және пайдадан салынатын салықты қамтымайды. Ауқымын салыстыру үшін: кофехананың сол түсімінен оңайлатылған декларация бойынша 3% салық айына 199 731 ₸. Бұл режимді таңдау туралы кеңес емес, құнды салыстыру: жалпыға бірдей белгіленген тәртіпте салық шығындар ескеріліп, пайдадан төленеді, режим туралы шешім бухгалтермен бірге қабылданады.

Оңайлатылған декларация мөлшерлемесі 2027 жылғы барлық өзгерістерден салмақты

Оңайлатылған декларация бойынша салық табыстан мәслихат мөлшерлемесімен есептеледі: базалық мөлшерлеме 4%, мәслихат оны 50%-дан аспайтын мөлшерде төмендетуі немесе арттыруы мүмкін (Салық кодексі, 726-бап). Алматы мен Астанада 3%, Шымкентте 2% қолданылады, шешімдердің аяқталу мерзімі жоқ. Мәслихаттар 2027 жылға жаңа шешімдерді 2026 жылғы 1 желтоқсанға дейін қабылдай алады, 2026 жылғы 28 қазандағы жағдай бойынша олар жоқ.

Duna.kz сценарийі бойынша жылдық түсімі 79 892 484 ₸ кофехана үшін мөлшерлеменің әр пайыздық тармағы жылына 798 925 ₸ тұрады, бұл ол үшін 2027 жылғы барлық өзгерістерден 4-5 есе көп. Түсімі 18 948 984 ₸ салон үшін бір тармақ 189 490 ₸ тұрады, 4,7-18,6 есе көп. «Ақ жол» фракциясы мәслихаттарға өзгерту құқығын бермей, бүкіл ел бойынша оңайлатылған декларацияның 2-3% бірыңғай мөлшерлемесін ұсынады, бірақ түзетулер жобасының мәтінінде мұндай норма жоқ.

Медицинаға 10% ҚҚС және әлеуметтік саланың пайдаға салынатын салығы

2027 жылғы 1 қаңтардан бастап лицензия бойынша дәрілерге, медициналық бұйымдарға және медициналық қызметтерге ҚҚС 5%-дан 10%-ға дейін өседі (Салық кодексі, 503-бап 2-тармақ). Бұл тек ҚҚС төлеушілерге қатысты: оңайлатылған декларациядағы клиникалар мен дәріханалар сатудан ҚҚС төлемейді. Тегін медициналық көмек және МӘМС аясындағы қызметтер ҚҚС-тан босатылған.

Duna.kz есебі бойынша ҚҚС-сыз түсімді сақтағысы келетін жалпыға бірдей белгіленген тәртіптегі клиника бағаны 4,76%-ға көтереді: 10 000 ₸ қызмет 10 476 ₸ болады. Баға өзгермесе, клиника ҚҚС-сыз түсімнің 4,55%-ын, әр 10 000 ₸-ден 433 ₸ жоғалтады. 2026 жылғы 5% ҚҚС емдеу бағаларына қалай әсер еткені «Емдеу бағасы және ҚҚС» зерттеуінде талданған.

Әлеуметтік саладағы ұйымдардың КТС-ы 5%-дан 10%-ға дейін өседі (Салық кодексі, 357-бап). Мөлшерлеме кірісінің кемінде 90%-ы медицинадан, білім беруден, ғылымнан, спорттан, мәдениеттен және әлеуметтік қызметтерден түсетін жалпыға бірдей белгіленген тәртіптегі заңды тұлғаларға қатысты. 10 000 000 ₸ пайдадан салық 2026 жылы 500 000 ₸ болды, 2027 жылы 1 000 000 ₸ болады.

2027 жылғы акциздер: сигареттер және энергетикалық сусындар

Duna.kz-тің Салық кодексінің 537-бабындағы мөлшерлемелер бойынша есебінше, 20 сигареті бар қорапқа акциз 361 ₸-ден 423 ₸-ге дейін (+17,2%), 0,5 л энергетикалық сусын банкасына 50 ₸-ден 70 ₸-ге дейін (+40%), қыздырылатын темекіге 0,9%-ға өседі. Акцизді өндірушілер мен импорттаушылар төлейді, дүкендер, кофеханалар мен кальянханалар оны сатып алу бағалары арқылы сезінеді. Түзетулер жобасы бұған қоса кальян қоспасын, оның ішінде темекісізін де акцизделетін етеді.

Салық кодексіне түзетулер жобасы: онда не бар және қашан күшіне енуі мүмкін

Салық кодексіне түзетулер туралы заң жобасын Ұлттық экономика министрлігі әзірледі. «Ашық НҚА» порталындағы жария талқылау 2026 жылғы 25 қыркүйекте аяқталды (5-нұсқа). Жоба мәтіні бойынша заң 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі. 2026 жылғы 28 қазандағы жағдай бойынша Құрылтайдың заң жобалары тізілімінде ол жоқ: нормалар 1 қаңтардан бастап жұмыс істеуі үшін заңды екі айда енгізіп, қабылдап, оған қол қою керек.

Жобада шағын бизнес үшін маңыздысы:

• Жалақы. Жұмыс беруші ЖТС-ты 1 қаңтардан бастап өсу нәтижесімен есептейді. Айда пайдаланылмаған 30 АЕК базалық шегерім келесі айларға ауыстырылмайды.
• Касса. Карта және мобильді төлемдер арқылы төлеуге арналған терминал бақылау-касса машинасы ұғымына енгізілген, тексеру терминалдың болуын да қамтуы мүмкін. Банктер ЖК мен заңды тұлғалардың жекелеген санаттары бойынша терминалдар мен мобильді төлемдер арқылы өткен төлем сомаларын салық органына береді.
• Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар. Банктер салық агенті болады: өзін-өзі жұмыспен қамтығандардың қолма-қол ақшасыз табыстарынан салық пен жарналарды ұстайды. Бір айда табысы болмаған адам сол айдың 1-інен бастап өзін-өзі жұмыспен қамтыған деп танылмайды.
• Берешек. Шекті мөлшерден асатын, 6 айдан астам өтелмеген салықтық берешек болғанда ЭШФ жазып беру тоқтатыла тұрады. Банктер 2 500 АЕК орнына 45 АЕК-тен (бюджет жобасы бойынша 211 185 ₸) асатын, 2 ай өтелмеген берешегі бар борышкерлер туралы хабарлайды.
• Режим. Арнаулы режим шарттары жоғалғанда хабарлама беру және көшу 5 жұмыс күні ішінде.
• ЖК-ні жабу шешім қабылданған күннен бастап 30 күнтізбелік күннен кешіктірмей тарату салықтық есептілігі арқылы.
• Табыс және мүлік туралы декларация. Жеке тармақшаларда заңды тұлғалардың бірінші басшылары мен олардың жұбайлары және үлесі 10%-дан асатын құрылтайшылар мен олардың жұбайлары аталған.
• ЕАЭО-дан импорт. Ілеспе жүкқұжаттағы баға бағалардың ең төменгі деңгейінен төмен болса, ҚҚС ең төменгі деңгейден есептеледі.

Жобада жоқ нәрселер: ҚҚС мөлшерлемесінің, ҚҚС шегінің, оңайлатылған декларация шегі мен мөлшерлемелерінің, өзін-өзі жұмыспен қамтығандар шегінің өзгеруі. Ұлттық экономика министрлігінің баспасөз релизінде ЖШС құрылтайшылары мен АҚ акционерлеріне өзін-өзі жұмыспен қамтығандар режиміне тыйым салу туралы айтылған, бірақ 28.10.2026 жағдай бойынша 5-нұсқа жобасының мәтінінде мұндай норма жоқ.

2027 жылғы 1 қаңтарға дейін не істеу керек

1. Өз режиміңізді тексеріңіз салық төлеушінің кабинетінде. Тіркелу кезінде режимді таңдау туралы хабарлама болмаса, бизнес жалпыға бірдей белгіленген тәртіпте (Салық кодексі, 716-бап 2-тармақ) және ҚҚС шегі оған қатысты.
2. Оңайлатылған декларациядағы ЖШС: иелерін тексеріңіз Салық кодексі, 723-бап 2-тармақ бойынша: басқа заңды тұлғалардың үлесі 25%-дан аспайды, қатысушылар арнаулы режимдегі басқа заңды тұлғаларға қатыспайды және өздері арнаулы режимді қолданбайды.
3. Жалпыға бірдей белгіленген тәртіпте: айналымды өсу нәтижесімен есептеңіз 1 қаңтардан бастап және 46 930 000 ₸-мен (бюджет жобасы бойынша) салыстырыңыз. Шектен асқаннан кейін өтінішке 5 жұмыс күні беріледі.
4. Айналым шекке жақындаса, жаңа бағаны алдын ала есептеңіз ҚҚС-пен сатып алулар үлесі бойынша және прайсты қашан өзгертетініңізді шешіңіз.
5. 2027 жылғы бюджетке есептелген жалақының +1%-ын салыңыз ЖМЗЖ немесе бірыңғай төлем үшін: жалақысы 300 000 ₸ қызметкерге айына 3 000 ₸.
6. ҚҚС төлейтін клиникалар мен дәріханалар прайсты 10%-ға қайта есептесін: ҚҚС-сыз түсімді сақтау үшін +4,76%.
7. 2026 жылғы 1 желтоқсанға дейін өз қалаңыз мәслихатының шешімін тексеріңіз 2027 жылға арналған оңайлатылған декларация мөлшерлемесі туралы.
8. Терминалдар мен кассаны тексеріңіз: түзетулер жобасы қабылданса, тексеру терминалдың бақылау-касса машинасы ретінде болуын қамти алады.

Екі мысал

Бір иенің екі ЖШС-ындағы екі кофехана желісі. Оңайлатылған декларацияны екі ЖШС-ның тек біреуі қолдана алады: екінші ЖШС-ның қатысушысы арнаулы режимдегі ЖШС-ға қатысып отыр (Салық кодексі, 723-бап 2-тармақ). Екінші ЖШС жалпыға бірдей белгіленген тәртіпте жұмыс істейді: айына 6,66 млн ₸ түсімде 46,93 млн ₸ шегінен (бюджет жобасы бойынша) тамызда асады, ҚҚС-пен сатып алулар үлесі 35% болса, бағаны 10,4%-ға көтереді, әйтпесе ҚҚС-сыз түсім айына 596 898 ₸-ге аз.

Стоматология, жалпыға бірдей белгіленген тәртіптегі ЖШС, ҚҚС төлеуші. 2027 жылы медициналық қызметтерге 10% мөлшерлемемен салық салынады (түсімді сақтау үшін баға +4,76%), кірістің кемінде 90%-ы медицинадан түссе, КТС 5% орнына 10%, ал 5 қызметкер үшін жарналар жылына +193 379-242 208 ₸.

Реформаның бірінші жылы не көрсетті: ҚҚС, төлеушілер, өзін-өзі жұмыспен қамтығандар

Көрсеткіш	Мәні	Кезең	Түрі	Дереккөз
ҚҚС түсімдері, өткен жылмен салыстырғанда өсім	+37,3%, ішкі ҚҚС +54,1%, импорттағы ҚҚС +23,9%	2026 жылғы қаңтар-қыркүйек	ресми	Үкімет, 13.10.2026
Республикалық бюджетке ҚҚС, факт және жоспар	5,921 трлн ₸, жоспар 6,607 трлн ₸, 686 млрд ₸ жетпеді	2026 жылғы қаңтар-қыркүйек	хабарланған	Қаржы министрлігінің есебі бойынша BES.media
ҚҚС төлеушілер	135 845 → 158 194 (+16,5%)	01.01 → 01.07.2026	хабарланған	МКК деректері бойынша Kursiv
Жұмыс істеп тұрған ЖК	1 799 836 → 1 589 999 (−11,7%)	01.01 → 01.10.2026	ресми	ҰСБ
Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар	981 мың, оның 807 мыңы алғаш рет	2026 жылғы қаңтар-қыркүйек	ресми	Үкімет, 13.10.2026
2027 жылғы бюджет жобасындағы ҚҚС	9,52 трлн ₸, оның ішінде ішкі ҚҚС 4,49 трлн ₸	2027	хабарланған	бюджет жобасы бойынша The Tenge

ҰСБ ЖК санының азаюын өзін-өзі жұмыспен қамтығандар режиміне көшумен түсіндіреді. ҚҚС түсімдері өсті, бірақ 9 айдағы ҚҚС жоспары орындалмады. The Tenge деректері бойынша 2027 жылғы бюджет жобасы ҚҚС-ты 9,52 трлн ₸ деп белгілейді, бұл 2026 жылғы бағалаудан 36%-ға көп. Duna.kz бағалауы бойынша түзетулер жобасындағы терминалдарды, ЭШФ-ны және өзін-өзі жұмыспен қамтығандарды бақылау осы алшақтықпен байланысты, бірақ жоба құжаттарында мұндай тікелей байланыс жоқ.

Әдістеме

• Нормалар 28.10.2026 жағдай бойынша редакциядағы 18.07.2025 № 214-VIII Салық кодексінің мәтінінен (adilet), Әлеуметтік кодекстен, Үкіметтің № 970 қаулысынан, Алматы, Астана және Шымкент мәслихаттарының шешімдерінен және түзетулер жобасынан («Ашық НҚА» порталындағы 5-нұсқа) алынды. Бюджет жобасы мен түзетулердің мәртебесі 28.10.2026 жағдай бойынша Құрылтайдың заң жобалары тізілімінен тексерілді.
• 2027 жылғы теңгедегі сомалар 2027-2029 жылдарға арналған бюджет туралы заң жобасындағы (8-бап) 4 693 ₸ АЕК пен 85 000 ₸ ЕТЖ бойынша есептелді.
• Типтік бизнестер: «ЖК мен бизнес ашу қанша тұрады» зерттеуіндегі Duna.kz модельдері (Алматы, 2026 жылғы қазан). Кофехана мен стоматологияның түсімі модель түсімі, салон мен автосервистікі залалсыздық түсімі. Жалақы екі нұсқада: ел бойынша салалық жалақы және Алматыдағы мамандықтардың жалақысы (ҰСБ, 2025 жылғы сәуір, 2026 жылға дейінгі салалық өсіммен және 2027 жылға +8%); қорытынды кесте бірінші нұсқа бойынша, салонда 1 әкімші.
• Қызметкер құны: жалақы + ЖМЗЖ + 5% әлеуметтік аударымдар (табыс минус МЗЖ, 1-ден 7 ЕТЖ-ға дейін) + 3% МӘМС аударымдары; жалпыға бірдей белгіленген тәртіпте қосымша әлеуметтік салық (ЖШС: табыс минус МЗЖ және МӘМС жарналары, 6%, 14 АЕК-тің 6%-ынан кем емес; ЖК: қызметкер үшін 1 АЕК). 2026 және 2027 жылдар жалақы бірдей болғанда салыстырылды.
• ЖК өзі үшін: 1 ЕТЖ-дан 10% МЗЖ, ЖМЗЖ және 5% әлеуметтік аударымдар және 1,4 ЕТЖ-дан 5% МӘМС жарналары; жалпыға бірдей белгіленген тәртіпте қосымша 2 АЕК әлеуметтік салық.
• «ҚҚС баспалдағы»: c ҚҚС төлеушілерден сатып алуға және жалға кететін түсім үлесі. ҚҚС бойынша тіркелгеннен кейінгі баға, онда ҚҚС-сыз түсім төленетін ҚҚС шегерілгеннен кейін (кіріс ҚҚС-ын есепке жатқызумен) бұрынғыға тең: жаңа баға ÷ ескі баға = (116 − 16 × c) ÷ 100. Бұрынғы бағамен ҚҚС-сыз түсімнің кемуі: 16/116 × (1 − c).
• Шектен асатын ай: айлық түсім × ашылғаннан бергі айлар саны 46 930 000 ₸-ден асатын бірінші ай.
• Инфляцияны ескергендегі шек: 2027 жылғы шек ÷ (1 + 9,3%), 2026 жылғы қыркүйектегі жылдық инфляция (ҰСБ); 2027 жылғы инфляция ескерілмейді.

Не өзгерді

• 28.10.2026: бірінші нұсқа. Нормалар 28.10.2026 жағдай бойынша Салық кодексінің мәтінінен, 2027 жылғы бюджет пен түзетулердің мәртебесі 28.10.2026 жағдай бойынша Құрылтай тізілімінен тексерілді.