Теңге бағамы 2027: доллар болжамы, бюджет және бизнес нені жоспарлауы керек

Қысқаша жауап

01.10.2026 жағдай бойынша Ұлттық банктің ресми бағамы: долларға 440,86 ₸. 2026 жылдың басынан бері теңге долларға қатысты 12,3%-ға, еуроға қатысты 15,4%-ға, рубльге қатысты 17,9%-ға, юаньға қатысты 8,5%-ға нығайды. 2026 жылғы қаңтар-қыркүйектегі орташа бағам 478,61 ₸, ал 2025 жылғы орташа бағам 521,59 ₸ болған.

2027 жылғы бюджет жобасында (жарияланған күні заң қабылданбаған) үкімет мұнай баррелі 70 $ болғанда долларға 480 ₸ деп есептейді. ЕАДБ орта есеппен шамамен 505 ₸ күтеді, Ұлттық банктің макроэкономикалық сауалнамасындағы талдаушылар жауаптарының медианасы 516,2 ₸ (жауаптар 500-ден 575 ₸-ге дейін). Үш бағалаудың бәрі доллар бағамы қазіргіден 9-17%-ға жоғары болады деп болжайды. Duna.kz бағамға өз болжамын бермейді; есептер үшін 480-536 ₸ аралығын аламыз. Импорттық сатып алуы бар бизнеске 2027 жылғы бюджетті осы аралық бойынша есептеп, маржасы екі есе қысқаратын бағамды алдын ала білген жөн. Қызметтерге де есептеген жөн: материалдар бағамның артынан қымбаттайды, ал қызмет бағасы орта есеппен бағамға ілеспейді; егер стоматология прайсты қайта қарамаса, 516 ₸ бағамда оның 15% маржасы шамамен 10,7%-ға дейін қысқарады (Duna.kz есебі бойынша).

Негізгі сандар

• 440,86 ₸: 01.10.2026 жағдай бойынша доллардың ресми бағамы; 2026 жылғы ең төменгісі 439,37 ₸ (30.09), ең жоғарғысы 512,83 ₸ (07.01)
• −12,3%: 31.12.2025 бастап доллар бағамының өзгерісі (минус теңгенің нығайғанын білдіреді)
• 480 ₸ және 70 $: үкіметтің 2027 жылға арналған болжамындағы бағам мен Brent мұнайының бағасы (бюджет жобасының алғышарты, бағам болжамы емес)
• 505 және 516,2 ₸: ЕАДБ болжамы және Ұлттық банктің макроэкономикалық сауалнамасының медианасы бойынша 2027 жылғы орташа бағам
• 93,03 $: 2026 жылдың басынан бергі Brent орташа бағасы (2025 жылы 69,14 $)
• шамамен 500-520 ₸: шетелден тауар сатып алатын дүкенде (шығындардағы валюталық үлес 50-65%) бағаны көтермесе, 15% маржа екі есе қысқаратын бағам (Duna.kz есебі бойынша)

Теңге бағамы қазір және 2026 жылы

2026 жылы теңге мамыр-маусымдағы үзілісті қоспағанда нығайып келді: қаңтарда доллар орта есеппен 507,64 ₸, қыркүйекте 449,75 ₸ тұрды. Теңге бәрінен көп рубльге қатысты, бәрінен аз юаньға қатысты нығайды.

Валюта	31.12.2025 бағамы, ₸	01.10.2026 бағамы, ₸	Жыл басынан бері	2026 жылғы қыркүйек 2025 жылғы қыркүйекке (орташа бағам)
USD	502,57	440,86	−12,3%	−16,8%
EUR	591,68	500,77	−15,4%	−18,3%
RUB	6,42	5,27	−17,9%	−19,1%
CNY	71,90	65,76	−8,5%	−11,7%

Айлар бойынша орташа бағам, валюта бірлігіне ₸

Ай	Доллар	Еуро	Рубль	Юань
2025-09	540,74	634,24	6,53	75,90
2025-10	539,92	628,76	6,66	75,83
2025-11	522,72	603,98	6,50	73,52
2025-12	511,46	598,54	6,53	72,60
2026-01	507,64	595,43	6,50	72,83
2026-02	495,89	586,73	6,45	71,74
2026-03	489,31	566,32	6,10	71,03
2026-04	469,15	547,91	6,08	68,57
2026-05	469,52	547,94	6,43	69,03
2026-06	487,85	562,48	6,63	72,01
2026-07	472,13	538,91	6,05	69,67
2026-08	464,55	538,19	5,58	68,95
2026-09	449,75	518,23	5,28	67,03

Бүгінгі доллар бағамын Ұлттық банк жариялайды; мұнда белгілі күндердегі ресми бағамдар мен айлық орташа бағамдар берілген.

2015 жылдан бергі жылдар бойынша доллардың теңгеге шаққандағы бағамы

10 жылда доллардың орташа бағамы 221,73 ₸-ден (2015 жыл, тамызда еркін өзгермелі бағамға көшу) 521,59 ₸-ге (2025 жыл) дейін өсті. Доллардың орташа бағамы алдыңғы жылдан тек 2017 жылы (−4,7%) және 2023 жылы (−0,9%) төмен болды. 2026 жылғы қаңтар-қыркүйектегі орташа бағам 2025 жылғы орташадан 8,2%-ға төмен; егер IV тоқсан 01.10.2026 деңгейінде өтсе, жылдық төмендеу шамамен 10% болады. Бұл 2015 жылдан бергі қатардағы доллардың орташа жылдық бағамының ең күшті төмендеуі (Duna.kz бағалауы, жыл аяқталмаған).

Жыл	Доллар, ₸	Өткен жылға қатысты өзгеріс	Рубль, ₸	Юань, ₸
2015	221,73		3,61	35,20
2016	342,16	+54,3%	5,11	51,55
2017	326,00	−4,7%	5,59	48,28
2018	344,71	+5,7%	5,50	52,10
2019	382,75	+11,0%	5,92	55,43
2020	412,95	+7,9%	5,73	59,89
2021	426,03	+3,2%	5,79	66,07
2022	460,48	+8,1%	6,96	68,46
2023	456,31	−0,9%	5,40	64,43
2024	469,44	+2,9%	5,08	65,25
2025	521,59	+11,1%	6,28	72,59
2026, қаңтар-қыркүйек	478,61	−8,2%	6,12	70,12

Егер IV тоқсанда бағам 01.10.2026 деңгейінде қалса, 2026 жылғы орташа бағам шамамен 469 ₸ болады (Duna.kz бағалауы). Бағам мен мұнайдың тұрғын үй бағасына әсері мұнай, теңге бағамы және тұрғын үй бағасы зерттеуінде талданған.

2027 жылға теңге бағамының болжамы: үкімет, ЕАДБ, Ұлттық банк және талдаушылар

Ұлттық банктің өзі бағамды болжамайды: Ақша-кредит саясаты туралы баяндаманың (2026 жылғы қыркүйек) бағам үшін маңызды алғышарттарының ішінде мұнай бағасы бар, 2027 жылы Brent 75 $; бағам болжамы жоқ. Біз авторы мен күні көрсетілген жарияланған болжамдарды жинадық; агрегатор сайттардағы авторы жоқ болжамдар есепке алынбады.

Кім	Күні	Нені болжайды	Бағам, $ үшін ₸	Дереккөз
Үкімет, 2027-2029 жылдарға арналған әлеуметтік-экономикалық даму болжамы	25.08.2026	2027 жылғы орташа (есептік бағам)	480,0	болжам кестесі бойынша Duna.kz есебі; 480 ₸ деп Ұлттық экономика министрлігі 17.09.2026 атады
ЕАДБ (ЕАБР), 2026-2028 жылдарға макроболжам	15.06.2026	2027 жылғы орташа	505,0	бастапқы дереккөз; 2026 жылдың соңына шамамен 500
Ұлттық банктің макроэкономикалық сауалнамасы, 11 жауаптың медианасы	27.08.2026	2027 жылғы орташа	516,2 (507,5-536,0)	бастапқы дереккөз; жауаптар 500-ден 575-ке дейін, жартысы 507,5-536 шегінде; ЕАДБ сауалнамаға қатысушылардың қатарында
Қаржыгерлер қауымдастығы, ҚҚА (АФК), нарықтың кәсіби қатысушыларына сауалнама	03.09.2026	12 айдан кейін (шамамен 2027 жылғы қыркүйек)	511,6	бастапқы дереккөз
Ұлттық экономикалық зерттеулер бюросы (EconomyKZ)	11.08.2026	2026 жылғы желтоқсандағы орташа бағам (басқа көкжиек)	494,2 (476,7-511,7)	бастапқы дереккөз, модель; сценарийлер

Duna.kz бағамға өз болжамын бермейді. Төмендегі есептер үшін 480-536 ₸ аралығын аламыз: бюджеттік алғышарттан Ұлттық банктің макроэкономикалық сауалнамасы жауаптарының жартысының жоғарғы шегіне дейін. ҚҚА сауалнамасы (12 айдан кейін) мен EconomyKZ моделі (2026 жылғы желтоқсан) басқа көкжиекті береді және 2027 жылмен тікелей салыстырылмайды. Барлық бағалау доллар 455-490 ₸ тұрған кезде жасалған және бағам қазіргі 441 ₸-ден жоғары болады деп болжайды. Нақты көкжиегі жоқ қарама-қарсы пікірлер де бар: Freedom Holding басшысы Т. Турлов 14.09.2026 қазіргі саясат сақталса, бағам 400 ₸-ден де күшті болуы мүмкін деген (digitalbusiness.kz жазуы бойынша).

Үкімет болжамда бағамды жеке жолмен жазбайды: 480 ₸ теңгедегі ЖІӨ-ні доллардағы ЖІӨ-ге бөлу арқылы шығады (199 348,5 млрд ₸ / 415,3 млрд $). Осы санды 17.09.2026 ұлттық экономика бірінші вице-министрі А. Амрин атады (Tengrinews және Baq.kz хабарлауынша): «сәл консервативті түрде салдық: 480 теңге». Бюджеттегі бағам кірістерді есептеуге арналған алғышарт, болжам да, мақсат та емес.

Бағам болжамдары қаншалықты дәл

2025 жылғы тамыздан 2026 жылғы маусымға дейін жасалған 2026 жылға арналған бес болжам теңгенің әлсіреуін күткен; 01.10.2026 жағдай бойынша бағам бесеуінен де күшті. Жылдық орташа болжамды қаңтар-қыркүйектегі орташамен (478,61 ₸), жыл соңына арналған болжамдарды 01.10.2026 бағамымен салыстырамыз; бұл аралық өлшем, түпкі нәтиже 31.12.2026 кейін көрінеді.

Кім	Күні	Нені болжады	Болжам, $ үшін ₸	Нақты дерек болжамға қатысты
2026-2028 жылдарға ӘЭДБ (2026 жылғы бюджеттік алғышарт)	26.08.2025	2026 жылғы орташа	540,1	−11% (9 айдағы орташа)
BCC Invest, базалық сценарий	20.02.2026	2026 жылдың соңы	553,0	−20% (01.10.2026 жағдай бойынша)
S&P Global Ratings (Halyk Finance жазуы бойынша)	27.02.2026	2026 жылдың соңы	540,0	−18% (01.10.2026 жағдай бойынша)
Halyk Finance, мұнай 85 $ болғанда	27.04.2026	2026 жылдың соңы	540,0	−18% (01.10.2026 жағдай бойынша)
EconomyKZ, маусымдағы модель	09.06.2026	2026 жылдың соңы	527,6	−16% (01.10.2026 жағдай бойынша)

Бюджеттік алғышарт та нақты деректен екі жаққа да ауытқиды: 2025 жылы орташа бағам алғышарттан 11%-ға әлсіз болды (470 ₸ орнына 521,59 ₸), 2026 жылы Duna.kz бағалауы бойынша шамамен 13%-ға күшті болады (540 ₸ орнына шамамен 469 ₸); 2023 жылы айырма шамамен 3% болған. Сондықтан бір санға сүйеніп жоспарлауға болмайды: аралық және оның шеттерінде маржаға не болатынын есептеу керек.

2026-2027 жылдары теңге бағамына не әсер етеді

• Мұнай. 2026 жылдың басынан бері Brent баррелі орта есеппен 93,03 $ тұр, қыркүйекте 114,08 $ (29.09 дейін), соңғы мәні 113,96 $ (29.09.2026, EIA). 2026 жылғы бюджет 60 $, 2027 жылғы бюджет 70 $ бағамен есептелді (оптимистік нұсқа 85 $, пессимистік 50 $), Ұлттық банк 75 $ деп алады. Қазір мұнай барлық алғышарттан айтарлықтай қымбат; егер 2027 жылға қарай ол 70 $-ға оралса, валюталық түсім азаяды.
• Ұлттық қордан валюта сату. 2025 жылы Ұлттық банк Ұлттық қордан 8 200 млн $ сатты. 2026 жылғы маусымнан бастап жаңа тетік жұмыс істейді: Ұлттық қордан биржада тікелей сату айына 300-500 млн $-дан 200 млн $-ға дейін азайды, ал трансферттердің қалған көлемін (маусымда 460 млн $, шілдеде 500 млн $) Ұлттық банк жыл соңына дейін біркелкі сату үшін қордан сатып алды. Қыркүйекте Ұлттық банк бұл сатуды «валюта нарығындағы ұсыныстың артықтығына байланысты» кейінге қалдырды. Екінші жағынан, Ұлттық банк БЖЗҚ зейнетақы активтері үшін валюта сатып алады: қыркүйекте 986 млн $.
• Резервтер. 31.08.2026 жағдай бойынша Ұлттық банктің жалпы халықаралық резервтері 70 214 млн $ құрады (2025 жылдың соңында 65 414 млн $), оның ішінде монетарлық алтын 55 796 млн $: резервтердің өсуі негізінен валюта ағынымен емес, алтынмен байланысты. Ұлттық қордың валюталық активтері 67 174 млн $. 2026 жылғы қаңтар-қыркүйекте Ұлттық банк интервенция жүргізген жоқ.
• Мөлшерлеме және инфляция. Базалық мөлшерлеме 16,25%, келесі шешім 23.10.2026. Қазақстандағы инфляция қыркүйекте жылдық есеппен 9,3%, АҚШ-та 3,4% (тамыз). Жылына шамамен 6 п.т. баға айырмасы уақыт өте келе теңгенің әлсіреуіне жұмыс істейді; жоғары мөлшерлеме, керісінше, теңгелік активтерге сұранысты қолдайды. Бұл экономикалық логика, болжам емес.

2026 жылы Ұлттық қордан валюта сату, млн $

Ай	Сату
Қаңтар	350
Ақпан	400
Наурыз	400
Сәуір	300
Мамыр	500
Маусым	200
Шілде	200
Тамыз	200
Қыркүйек	200

Қазақстан қайдан импорттайды, млн $

Ел	2025	Үлесі	2026 жылғы қаңтар-шілде	Үлесі
Барлығы	65 431,0	100,0%	36 860,3	100,0%
Ресей	19 539,1	29,9%	11 343,8	30,8%
Қытай	18 970,3	29,0%	10 850,2	29,4%
ЕО	10 577,3	16,2%	5 582,3	15,1%

2026 жылғы қаңтар-шілдедегі импорт 2025 жылдың сол кезеңімен салыстырғанда 4,3%-ға өсті (ҰСБ). Ресей мен Қытайдың әрқайсысы импорттың 29-31%-ын береді, бірақ келісімшарт валютасы әрдайым елмен сәйкес келе бермейді: Ұлттық банктің бағалауы бойынша (Ақша-кредит саясаты туралы баяндама), 2022 жылдан кейін ішкі бағалардағы доллардың рөлі өсіп, рубльдің рөлі төмендеді. Резервтер, импорт және валюта сату дереккөздер жариялағандай долларда берілген.

Бұл бизнес үшін нені білдіреді: 2027 жылы сатып алу қанша тұрады және қандай бағамда маржа жойылады

Бағам бизнеске шығындардың валюталық бөлігі арқылы әсер етеді: шетелден немесе бағаны бағам бойынша қайта есептейтін жеткізушілерден сатып алынатын тауар, шикізат, материалдар мен жабдық. Қазақстандағы жалдау ақысы мен жалақы теңгемен төленеді және бағамға тікелей тәуелді емес.

Әртүрлі бағамда 1 000 $ сатып алу қанша тұрады

Бағам	1 000 $ теңгемен	Қазіргіден қымбат, ₸	Өсім
Қазіргідей: 440,86 ₸	440 860
Бюджет: 480,0 ₸	480 000	+39 140	+8,9%
ЕАДБ: 505,0 ₸	505 000	+64 140	+14,5%
Ұлттық банк сауалнамасы: 516,2 ₸	516 200	+75 340	+17,1%
Стресс: 550,0 ₸	550 000	+109 140	+24,8%

550 ₸ стресс-сценарийі Ұлттық банктің 2027 жылға арналған макроэкономикалық сауалнамасы жауаптарының 90-шы процентилі: бағам одан жоғары болады деп тек әрбір оныншы талдаушы күтеді. Бұл болжам емес, беріктікті тексеру.

2026 жылы не өзгерді: сатып алу еліне байланысты

Сатып алу елі	Қазақстан импортындағы үлесі, 2026 жылғы қаңтар-шілде	Валюта	2026 жылдың басынан бергі бағам	2026 жылғы қыркүйек 2025 жылғы қыркүйекке
Ресей	30,8%	RUB	−17,9%	−19,1%
Қытай	29,4%	CNY	−8,5%	−11,7%
ЕО	15,1%	EUR	−15,4%	−18,3%
Басқалары (шартты түрде долларда)	24,6%	USD	−12,3%	−16,8%

Валюталарды импорттағы елдердің үлесі бойынша өлшесек (басқа елдер шартты түрде долларда), сатып алу теңгемен жыл басынан бері шамамен 13,4%-ға және бір жылда 16,2%-ға арзандады (Duna.kz есебі бойынша, шама реті). Қытайдан юаньмен келісімшарт бойынша сатып алатындар ең аз ұтты. Азық-түлікке жатпайтын тауарлардың тұтыну бағасы бір жылда 11,0%-ға өсті (ҰСБ, 2026 жылғы қыркүйек), дегенмен кейбір импорттық тауарлар арзандады: автомобильдер 11,3%-ға, кондиционерлер 8,7%-ға. Орта есеппен теңгенің нығаюы бағаларға өтпеді; индекске бағаммен әлсіз байланысты тауарлар да кіреді, мысалы ЖЖМ. Ұлттық банк сол баяндамада теңгенің нығаюы бағаларға әлсіреуіне қарағанда айтарлықтай әлсіз өтетінін атап өтеді.

Төрт мысал: шығындардың өсуі және маржа екі есе қысқаратын бағам

Duna.kz модельдері (typical_business.json), үлестер шартты, жақшада аралық; 440,86 ₸ бағамда (01.10.2026) маржа 15%. «Тікелей валютада»: доллар мен еуроға немесе соларға байланған бағамен сатып алынатыны: кофеханада дән, сироптар, стақандар мен қақпақтар; салонда кәсіби косметика, бояулар, құралдар; стоматологияда импланттар, композиттер, анестетиктер, жабдық және лизинг. «Жеткізушілерді ескергенде»: оған қоса Ұлттық банк коэффициенттерімен бағамның артынан қымбаттайтын жергілікті сатып алулар (кофеханадағы сүт, нан және қант тамақ өнеркәсібі бағасы бойынша 0,28; басқа шығыстар жалпы инфляция бойынша 0,14). Алғашқы 12 айда жалақы мен жалдау ақысы ескерілмеген, дегенмен кейін олар да инфляцияның артынан өседі.

Бизнес	Тікелей валютада	Жеткізушілерді ескергенде	480 ₸ болғандағы шығындар өсімі	516 ₸ болғанда	550 ₸ болғанда	Баға қайта қаралмағанда 516 ₸ кезіндегі маржа	Баға өспегенде 15% маржа 7,5%-ға дейін түсетін бағам, ₸
Шетелден тауар сатып алатын дүкен	65% (50-65%)	шамамен 66%	+5,9%	+11,3%	+16,4%	шамамен 5,5%	500-520
Стоматология	28% (20-30%)	шамамен 30%	+2,6%	+5,1%	+7,3%	шамамен 10,5%	560-620
Кофехана	20% (15-25%)	шамамен 26%	+2,3%	+4,5%	+6,5%	шамамен 11%	570-620
Сұлулық салоны	20% (15-25%)	шамамен 21%	+1,9%	+3,7%	+5,3%	шамамен 12%	590-680

Шетелден тауар сатып алатын дүкен бағаны көтермесе, маржасының жартысын шамамен 500-520 ₸ бағамның өзінде, яғни 2027 жылға арналған бағалаулар аралығының ішінде жоғалтады, ал 560-590 ₸ болғанда нөлге шығады. Кофехана, салон және стоматология үшін тікелей соққы азырақ, бірақ олардың бағасы бағамға автоматты түрде бейімделмейді: қызмет бағасы орта есеппен бағамға іс жүзінде ілеспейді. Егер стоматология прайсты қайта қарамаса, 516 ₸ бағамда оның маржасы 15%-дан шамамен 10,7%-ға дейін қысқарады; маржаның жартысын ол 560-620 ₸ болғанда, яғни талдаушылардың ең жоғары жауабының (575 ₸) деңгейінде және одан жоғары жоғалтады; 550 ₸ стресс-сценарийінде бұл шекке әлі жетпейді. Бір жылдан кейін бұған инфляцияның артынан өсетін жалақы мен жалдау ақысы қосылады (қараңыз: инфляция 2027 және жалақы 2027). Доллар бағамына қосылған әрбір 10 ₸ дүкен шығындарын шамамен 1,5%-ға, стоматология шығындарын 0,7%-ға, кофехана шығындарын 0,6%-ға арттырады.

Есептің базасы: 01.10.2026 бағамы. 2026 жылғы орташа бағаммен (шамамен 469 ₸, бағалау) салыстырсақ, өсім аз: 480 ₸ болғанда дүкен шығындары 1,5%-ға, 516 ₸ болғанда 6,6%-ға жоғары. 2026 жылдың басында шамамен 500 ₸ бағаммен баға қойып, қазір арзанырақ сатып алып отырған бизнес 2027 жылы бұрынғы шығындарына қайта оралуы мүмкін.

Бағам бағаларға және клиентке қалай жетеді

Ұлттық банк теңге долларға қатысты 1%-ға әлсіресе, 12 айда бағалар қанша пайыздық тармаққа өсетінін бағалады (Ақша-кредит саясаты туралы баяндама, 2026 жылғы қыркүйек). Әсердің негізгі бөлігі 3-5 айда өтеді. Теңгенің әлсіреуі бағаларға нығаюына қарағанда айтарлықтай күшті өтеді; бұл 2026 жылғы нығаю бағаларды іс жүзінде төмендетпегенімен сәйкес келеді.

Бағалар	Теңгенің долларға қатысты 1% әлсіреуіне өсім, п.т.
Өндірушілер бағасы: өңдеу өнеркәсібі	0,32
Өндірушілер бағасы: тамақ өнеркәсібі	0,28
Тұтыну бағалары: барлығы	0,14
Тұтыну бағалары: азық-түлік тауарлары	0,15
Тұтыну бағалары: азық-түлікке жатпайтын тауарлар	0,25
Тұтыну бағалары: ақылы қызметтер	0,02

Бизнес үшін бұдан екі қорытынды шығады. Біріншісі: жергілікті жеткізуші бағамнан тек ішінара қорғайды, өндірушілер бағасы теңгенің әрбір 1% әлсіреуіне шамамен 0,3 п.т. өседі. Екіншісі: қызмет бағасы орта есеппен бағамға іс жүзінде әсер етпейді, өйткені олардың өзіндік құны негізінен жалақы (Ұлттық банк осылай түсіндіреді; орташаға ТКШ реттелетін тарифтері де кіреді). Сонымен бірге нишалардың өзі бағаны көтереді: бір жылда шаштараздар мен салондар 16,3%-ға, тіс жегісін емдеу 18,8%-ға қымбаттады (ҰСБ, 2026 жылғы тамыз), бірақ бағамның емес, жалақының артынан. Шығындарында импорттық бөлігі айтарлықтай стоматологияда, салонда немесе кофеханада бағаның бағамға автоматты бейімделуі жоқ: прайсты қайта қарамаса, шығындар өсімі маржаға түседі.

Клиенттер де сатып алу қабілетінің бір бөлігін жоғалтады. Егер бағам осы деңгейлерге кетсе, Ұлттық банк бағалауы бойынша инфляция қазіргі бағаммен салыстырғанда жоғары болар еді (Duna.kz есебі бойынша, әсер сызықтық). Бұл қосымшаларды 2027 жылғы инфляция болжамдарына қосуға болмайды: оларда бағам әлдеқашан ескерілген.

Бағам	Теңгенің әлсіреуі	Инфляцияға қосымша	Азық-түлікке жатпайтын тауарлар бағасына	Орташа жалақының сатып алу қабілетінің жоғалуы, айына ₸
Бюджет: 480,0 ₸	+8,9%	+1,2 п.т.	+2,2 п.т.	6 000
ЕАДБ: 505,0 ₸	+14,5%	+2,0 п.т.	+3,6 п.т.	9 700
Ұлттық банк сауалнамасы: 516,2 ₸	+17,1%	+2,4 п.т.	+4,3 п.т.	11 400
Стресс: 550,0 ₸	+24,8%	+3,5 п.т.	+6,2 п.т.	16 300

2026 жылғы II тоқсандағы орташа есептелген жалақы 486 388 ₸ (ҰСБ). 516 ₸ бағамда бір адамға айына 11 400 ₸ жоғалту кейінге қалдыруға болатын сатып алуларға түсуі мүмкін: импорттық техника мен киім, жоспарлы емделу, салондар, кафеге бару (бұл біздің гипотезамыз, сұраныстың мұндай қысқаруы туралы тікелей деректер жоқ). Өңірлер бойынша сатып алу қабілеті туралы толығырақ: сатып алу қабілеті және нарық сыйымдылығы.

Теңгемен: кофехана және стоматология, айына ₸

Шығындар Қазақстандағы жалақы 2027 зерттеуі бойынша 2026 жылғы еңбекақы қорынан бағаланды (5 адамдық кофехана: ЕАҚ шығындардың 30%-ы; 5 адамдық стоматология: ЕАҚ 40%). Төменгі шегі ел бойынша саладағы жалақыға, жоғарғы шегі Алматыдағы жалақыға негізделген.

Бизнес	Барлық шығындар	Жеткізушілерді ескергендегі валюталық бөлігі	480 ₸ болғандағы қосымша төлем	516 ₸ болғанда	550 ₸ болғанда
Кофехана	4 570 000-5 440 000	1 202 000-1 431 000	107 000-127 000	205 000-245 000	298 000-354 000
Стоматология	4 338 000-5 432 000	1 287 000-1 612 000	114 000-143 000	220 000-276 000	319 000-399 000

Не істеу керек

• 2027 жылғы бюджетті 441 ₸ бойынша емес, долларға 480-536 ₸ аралығы бойынша есептеңіз. 480 ₸ болғанда 1 000 $ сатып алу қазіргіден 39 140 ₸ қымбатқа түседі.
• Шығындарыңыздағы валюталық үлесті және маржа екі есе қысқаратын бағамды есептеңіз: бағам = 440,86 × (1 + k / валюталық үлес), мұндағы валюталық үлес жеткізушілерді ескергенде (тікелей + жергілікті сатып алулар × 0,3 + басқа шығыстар × 0,14), k = (М / 2) / (100 - М), М сіздің %-бен маржаңыз; маржа 15% болғанда k = 0,088. Мысалы, үлес 0,4 болғанда бұл шамамен 538 ₸. Егер бұл бағам аралықтың ішінде болса, бағаны қаншаға көтеруге тура келетінін алдын ала есептеңіз.
• Егер жеткізуші бағаны бағам бойынша қайта есептесе, тоқсанға немесе жарты жылға теңгемен тіркелген баға туралы келісіңіз не айналым капиталы мүмкіндік берсе, 2027 жылғы сатып алудың бір бөлігін қазіргі бағаммен төлеңіз; теңге одан әрі нығайса, мұндай алдын ала төлем нарықтан қымбат болып шығады.
• Қызметтерге: бағадағы бағамға тәуелді бөлікті (импланттар, материалдар, шығын материалдары) бөліп алыңыз және прайсты қайта қараудың ішкі ережесін бекітіңіз, мысалы бағам 5%-дан көп өзгергенде. Қызмет бағасы орта есеппен бағамға іс жүзінде ілеспейді, сондықтан мұндай ережесіз шығындар өсімі маржаға түседі.
• Тек доллардың емес, өз сатып алуыңыздың валютасының бағамын қадағалаңыз: 2026 жылдың басынан бері юань 8,5%-ға, рубль 17,9%-ға арзандады.

Байланысты зерттеулер: Қазақстандағы инфляция 2027, Қазақстандағы жалақы 2027, мұнай, теңге бағамы және тұрғын үй бағасы.

Не өзгерді және қашан жаңартамыз

• 04.10.2026: 01.10.2026 жағдай бойынша Ұлттық банк бағамдары, үкіметтің 2027-2029 жылдарға арналған болжамы және 2026 жылғы қыркүйекке дейін жарияланған болжамдар бойынша алғашқы нұсқа.
• Келесі жаңартулар: Ұлттық банктің мөлшерлеме бойынша шешімі (23.10.2026), 01.10.2026 жағдай бойынша резервтер (30.10.2026), Ұлттық банктің жаңа макроэкономикалық сауалнамасы, 2027-2029 жылдарға арналған бюджет туралы заңға қол қою, 2026 жылдың қорытындылары (2027 жылғы қаңтар).