Қазақстанда қанша интернет-дүкен жұмыс істейді: есептік бағалау

Қысқаша жауап

Қазақстанда интернет-дүкендердің ресми есебі жүргізілмейді: бірде-бір мемлекеттік тізілім оларды жеке санат ретінде бөлмейді. Алайда бағалау шектері екі ресми көрсеткіштен анық шығарылады.

Көрсеткіш	Ұйымдар саны
Жеке интернет-ресурсы бар	46 530
Интернет арқылы тауарлар мен қызметтерге тапсырыс алады	17 018

Интернет-дүкендер санының жоғарғы шегі — 17 018. Одан көп болуы мүмкін емес: интернет арқылы тапсырыс алмайтын ұйым дүкен болып саналмайды.

Нақты сан бұдан аз, себебі осы 17 018 ұйымның қатарына тапсырысты электрондық пошта арқылы алатындар да, қызметтерді сатушылар да, тек маркетплейстер арқылы сауда жасайтын компаниялар да кіреді.

Интернет арқылы тапсырыс алатын ұйымдар саны сайты бар ұйымдар санының небәрі 36,6%-ы (17 018 және 46 530), әрі олардың бәрі бірдей дәл сайт арқылы сатпайды. Демек, Қазақстандағы корпоративтік сайттардың кемінде 63%-ы сауда дүкені емес, жай ғана витрина.

Түсім арқылы тексеру

2025 жылы жеке интернет-ресурстар арқылы тауар сату көлемі — 531,3 млрд теңге. Егер бұл соманы дүкендер санының жоғарғы шегіне бөлсек:

``` 531,3 млрд ₸ / 17 018 = бір дүкенге жылына 31 219 885 ₸ ```

23 363 теңге көлеміндегі орташа чекті негізге алсақ, бұл жылына 1 336 тапсырыс, яғни бір дүкенге айына шамамен 111 тапсырыстан келеді.

Бұл шама төменгі шек ретінде қисынды көрінеді: шағын интернет-дүкен шынымен де айына ондаған тапсырысты өңдейді. Бірақ бұл көрсеткіш дүкендердің барынша мүмкін болатын максималды саны кезінде алынған, яғни дүкеннің нақты орташа түсімі 31 219 885 теңгеден жоғары, ал олардың саны — 17 018-ден аз.

Duna.kz-тің жұмыс бағалауы: жеке интернет-ресурстары арқылы тауар сататын 8 мыңнан 17 мыңға дейін ұйым. Төменгі шек онлайн-тапсырыс алатындардың шамамен жартысы мұны өз дүкені арқылы жасамайды деген болжамнан алынды; бұл жорамал ретінде белгіленген.

Неліктен нақтырақ айту мүмкін емес

Тізілім жоқ. Интернет-дүкен жіктеуіште ұйымдық-құқықтық нысан немесе жеке қызмет түрі ретінде қарастырылмаған. Сайтында дүкені бар компания көтерме сауда, өндіріс немесе кез келген басқа сала ретінде тіркелуі мүмкін.

«Интернет арқылы тапсырыс қабылдайды» — тым кең анықтама. Сайттағы кері байланыс формасы, пошта арқылы өтінім қабылдау және төлемі бар толыққанды себет бірдей есепке алынады.

АКТ зерттеуі ЖК-лардың көпшілігін қамтымайды. Дәл осылар Instagram және WhatsApp арқылы жаппай сауда жасайды, бірақ мұндай сатушылар ешбір ресми есепке кірмейді.

Маркетплейс-сатушылар бөлек есептелмейді. Сауда алаңындағы сатушының жеке интернет-ресурсы жоқ және ол бұл цифрларда көрінбейді.

Бұл нарық үшін нені білдіреді

Қазақстанда интернет-дүкендер ондаған мың емес, бірнеше мыңды ғана құрайды. Жүздеген мың туралы кез келген бағалаулар жалпы сайты бар ұйымдардың санына мүлде сәйкес келмейді.

Электрондық саудаға арналған веб-әзірлеу нарығы шағын. Жоғарғы бағалау бойынша 17 мың дүкен және барлық сайттардың 43%-ы Алматыда шоғырланған жағдайда (Duna.kz №41 «Сколько компаний Казахстана имеют собственный сайт» зерттеуі), өңірлік сұраныс іс жүзінде өте төмен.

Арна алаңдарға қарағанда жылдамырақ өсуде. Жеке интернет-ресурстар көлемі 2025 жылы 40,5%-ға артты, ал маркетплейстерде бұл өсім 16,5%-ды құрады (Duna.kz №58 «Маркетплейс или собственный интернет-магазин» зерттеуі). Дүкендер саны көп емес, бірақ әрқайсысы жылдам өсіп келеді.

Әдістеме

Интернет-ресурсы бар және интернет арқылы тапсырыс алатын ұйымдар саны — ҚР ҰСБ, кәсіпорындардағы АКТ пайдалану бойынша 2025 жылғы зерттеу (2026 жылғы 15 сәуірде жарияланған).

Сату көлемі мен орташа чек — ҚР ҰСБ, 2025 жылғы электрондық коммерция туралы жарияланым.

Бағалау шектері мен туынды көрсеткіштерді Duna.kz есептеп шығарды.