Қазақстандағы жеке сатып алушыларға арналған құрылыс және әрлеу материалдары нарығы

Қысқаша жауап

Материалдар — жөндеу сметасының ең ірі бабы. Мердігерлердің ашық прайстары бойынша қара жұмыс материалдары жөндеу құнының 30–35%-ын, таза әрлеу материалдары — 20–25%-ын, яғни екеуі бірге 50–60%-ын құрайды.

Пәтер жөндеу нарығын 1 740 млрд теңге деп бағалағанда (Duna.kz №61 «Размер рынка ремонта квартир в Казахстане» зерттеуі) бұл келесіні береді:

Тұрғын үйді жөндеуге арналған материалдар нарығы — жылына 870-1 044 млрд теңге.

Ресми статистика нені көреді

Үй шаруашылықтары бюджеттерін зерттеу тұрғын үй-жайларды күтіп ұстау мен жөндеуге арналған материалдар шығындарын тіркейді: бір үй шаруашылығына жылына 24 692 теңге, немесе ел бойынша 150,8 млрд теңге (2024 жыл: 24 692 × 6 109 034 үй шаруашылығы, №5 зерттеудің 2024 жылғы бағалауы).

Есептік нарық бұл шамадан 5,8-6,9 есе асып түседі.

Бұл алшақтық қателік емес. Зерттеу үй шаруашылығының өзі және тұрақты түрде сатып алатындарын — кіреберіске арналған бояуды, герметикті, бір бөлмеге арналған тұсқағазды ғана тіркейді. Күрделі жөндеу басқаша қаржыландырылады: жинақтар мен несиелерден, әрі оған материалдарды көбінесе мердігердің өзі сатып алады, сөйтіп үй шаруашылығы бюджетіне бұл сатып алу материал ретінде емес, қызметтерге ақы төлеу ретінде кіреді.

Бұл — нарықтың басты ерекшелігі: оның бестен төрт бөлігінен астамы үй шаруашылықтарының статистикасына көрінбейді.

Өнеркәсіптік қыры

2025 жылы Қазақстанда материалдар өндірісі:

Сала	Өндіріс көлемі
Өзге де бейметалл минералдық өнімдер (цемент, бетон, кірпіш, шыны, керамика)	1 735 млрд ₸
Дайын металл бұйымдары	661 млрд ₸
Жиһаздан басқа ағаш және тығын бұйымдары	58 млрд ₸

Бейметалл минералдық өнімдер өндірісі (1 735 млрд ₸) тұрғын үй жөндеу материалдарының есептік нарығынан 1,7-2 есе асады. Бұл қалыпты жағдай: цемент пен бетон ең алдымен пәтер жөндеуге емес, күрделі құрылысқа, инфрақұрылымға және өнеркәсіпке жұмсалады.

Бұл арақатынас тексеру қызметін атқарады: егер жөндеу материалдарының есептік нарығы барлық бейметалл өнімдер өндірісінен асып кетсе, бұл модельді қабылдамауға тура келер еді.

Әрлеу материалдары онлайнға өтті

2025 жылы маркетплейстер арқылы «құрылыс және жөндеу» санатындағы тауарлар 125,3 млрд теңгеге сатылды (Duna.kz №56 «Какие товары чаще всего покупают онлайн в Казахстане» зерттеуі).

Бұл — есептік материалдар нарығының шамамен 13%-ы — бөлшек саудадағы электрондық сауданың жалпы үлесімен (14,3%) өлшемдес шама. «Ірі габаритті болғандықтан тек офлайнда жүреді» деп саналатын санат онлайнды жалпы нарықтық деңгейде меңгеріп үлгерді.

Тарту экономикасы

Көрсеткіш	Қазақстан	Алматы
«Құрылыс материалдары» сұранысы бойынша шерту	260 ₸	461 ₸
Сұраныс көлемі	880 сұраныс/ай	260 сұраныс/ай

Шерту өте арзан — республикалық медианалық 344,5 теңге кезінде небәрі 260 теңге (Duna.kz №27 «Стоимость клика в Google Ads в Казахстане» зерттеуі). Орасан зор айналымы бар, бірақ іздеуде бәсекелестігі төмен санат: материал сатушылар мердігерлерге қарағанда әлдеқайда аз жарнамаланады.

Салыстыру үшін айтсақ, «кілтке дейін пәтер жөндеу» сұранысы бойынша шерту 520 теңге тұрады, яғни екі есе қымбат. Бұл тізбектегі ақша бірдей, бірақ клиент үшін ең алдымен материал жеткізушілер емес, жұмысты орындаушылар бәсекелеседі.

Бұл бизнес үшін нені білдіреді

Негізгі сатып алушы — тұрғын емес, мердігер. Үй шаруашылықтарының шығындарының соншалықты аз болуының басты себебі осы: күрделі жөндеуге материалдарды құрылыс бригадасы алады. Тек түпкі тұтынушыға бағдарланған сату арналары нарықтың аз ғана бөлігімен жұмыс істейді.

Онлайн бұл санат үшін қалыпты жағдайға айналды. Маркетплейстер арқылы 13% сату көлемі өлшемнің кедергі болудан қалғанын аңғартады.

Іздеу жарнамасы жете бағаланбаған. Триллион теңгеге жуық айналым кезінде шерту құны экономика бойынша медианадан арзан тұрады — бұл үлкен нарық пен әлсіз бәсекелестіктің сирек үйлесімі.

Әдістеме

Өнеркәсіптік өндіріс көлемдері — ҚР ҰСБ, «Экономикалық қызмет түрлері бойынша өнеркәсіп өнімінің көлемі», 2025 жылғы қаңтар–желтоқсан.

Үй шаруашылықтарының шығыстары — ҚР ҰСБ, үй шаруашылықтары бюджеттерін зерттеу, Duna.kz №6 «Сколько денег тратит среднее домохозяйство Казахстана» зерттеуі арқылы.

Маркетплейстер арқылы сату — ҚР ҰСБ, 2025 жылғы электрондық коммерция туралы жарияланым.

Жөндеу нарығының бағалауы — Duna.kz №61 зерттеуі; сметадағы материалдар үлесі — мердігерлердің ашық прайстары.

Шерту құны мен сұраныс — Google Ads-тегі Duna.kz-тің жеке деректері.